GESPREKSLEIDER: Goedenavond, welkom.
Minister Plasterk zal even een terugblik geven op de reis die hij heeft gemaakt.
Hij is vanochtend teruggekeerd vanuit Sint Maarten.
MINISTER PLASTERK: Goeiemiddag.
We hebben overigens zojuist ook opnieuw de ministeriële commissie bijeen gehad...
...met alle betrokken ministers.
Maar inderdaad, vanochtend is de delegatie van de koning...
...en zijn wij geland op Schiphol op terugreis van Sint Maarten.
U heeft de beelden ook allemaal kunnen zien.
De schade daar is enorm.
Het is ook wel overweldigend, moet ik zeggen...
...als je eroverheen vliegt of tussendoor loopt.
Het is altijd weer meer dan alleen maar het platte beeld dat je zo even ziet.
Een groot aantal van de huizen beschadigd...
...en, nou, echt een behoorlijk deel daarvan ook onherstelbaar beschadigd.
Veel mensen hun werk kwijt.
De scholen zijn nog dicht.
En elementaire voorzieningen, zoals stromend water en elektriciteit...
...en contact, telefonie, internet, zijn er voor een groot deel nog niet.
Euhm... Het was altijd al een eiland van arm en rijk...
...waar sommige van de rijksten der wereld hun huis hadden staan...
...en tegelijk ook buurten met shanty-huizen...
...opgetrokken huizen van lage kwaliteit.
En die verschillen zijn door de storm nog enorm uitvergroot...
...want de beste gebouwen hebben relatief minder schade...
...dan bijvoorbeeld de Middle Region van Philipsburg...
...die dus een arbeidersbuurt is met lagekwaliteit-huizen.
Dat is één grote ravage.
Gewoon hele blokken die eigenlijk herbouwd zouden moeten worden.
Scholen zijn nog dicht. Ik heb de minister van Onderwijs gesproken.
Zij heeft het voornemen om zodra er weer elektra is en water...
...om dan, en ze hoopt binnen een week of twee...
...het onderwijs weer aan de gang te krijgen.
Wordt daarbij, overigens, geholpen, krijgt aanbod van alle kanten...
...ook van Statia en andere buureilanden.
Maar waarschijnlijk toch het beste is als het ter plekke weer kan gebeuren.
Dus hele grote schade, tegelijkertijd ook wel de sterke wil bij mensen...
...om het weer op te bouwen.
Bij mensen onderling, was ik van onder de indruk...
...maar ook mensen op Curaçao en Aruba die zich betrokken voelen...
...en die van hun kant ook op allerlei manieren willen bijdragen...
...om de problemen aan te pakken.
Het waterbedrijf op zichzelf, de productie van schoon leidingwater werkt...
...maar de distributie is nog beperkend.
Euhm... Het hoofdlijnennet werkt wel, maar het moet de uiteindelijke plekken...
...nog weten te bereiken.
Er is goede samenwerking met het Rode Kruis en met het USAR-team...
...dus dat is het Urban Search and Rescue Team.
Dus dat even, iets, over wat we daar hebben aangetroffen.
Ik doe dat maar kort, want u heeft daar ook het een en ander al over gehoord.
Een paar andere punten van nieuws.
Goed nieuws is de inzet van de Karel Doorman.
Nederland stuurt een Joint logistic Support Ship, de Karel Doorman...
...naar het Caribisch gebied om daar ondersteuning te geven.
Dat schip wordt primair ingezet voor zeetransport van materieel en hulpgoederen.
Dat is echt een enorm vrachtschip.
Het ligt nu voor een internationale oefening in de Baltische Zee...
...stoomt op naar Den Helder...
...en zal daar dan in twee dagen totaal volgeladen worden...
...en 11 dagen varen naar het Caribisch gebied...
...waar het dan enige weken kan zijn. Dus dan kan het worden leeg geladen...
...en ook ter plekke wellicht nog het een en ander verder aan transport verzorgen.
Er is een enorm helikopterdek ook op dat schip...
...en het is echt een drijvende stad die nu daarnaartoe gestuurd wordt.
De Koninklijke Landmacht zet ruim 100 militairen nog in op Sint Maarten...
...voor het noodherstel. De genie in het reconstructieteam gaat assisteren...
...bij het treffen van noodvoorzieningen. Daarmee leggen ze de basis...
...voor toekomstige structurele herstelwerkzaamheden.
U heeft eerder de treurige berichten gehoord over plunderingen.
Het moet glashelder zijn dat dat niet geaccepteerd kan worden.
De procureur-generaal heeft mij eergisteren ook verteld dat hij het voornemen heeft...
...de eerste mensen deze week voor het hekje te brengen.
Dus ook naar de samenleving toe zichtbaar te maken...
...dat er onmiddellijk wordt vervolgd en zo nodig veroordeeld.
Met het OM is afgesproken dat de plunderaars die gearresteerd worden...
...niet worden heengezonden, maar vast blijven zitten...
...en zo nodig zal er extra detentie- capaciteit zijn om dat te realiseren.
Want ook daar heb je een kip-en-ei-situatie.
Sommige punten van distributie kun je eigenlijk niet goed opzetten...
...als je niet zeker weet dat het veilig gebeurt.
Dus je moet toch eerst die veiligheid op z'n plek hebben...
...om ook de andere vormen van hulp uiteindelijk goed te kunnen afleveren.
Ten slotte, daar wil ik allemaal uw aandacht voor vragen...
...komende vrijdag is er een nationale actiedag via televisie en radio.
De Nederlandse overheid biedt veel steun, daar heeft u net ook over gehoord...
...maar via deze actie kan ook de bevolking betrokkenheid uiten.
Die betrokkenheid is er, dat merken we. Er zijn veel initiatieven.
Euhm...
Maar ik zou willen waarschuwen voor goedbedoelde initiatieven...
...om nog eens even op zolder te zoeken naar mooie spulletjes...
...want dan is het transport echt een beperkende factor.
Dus we roepen echt mensen op: Heel goed dat u betrokken bent...
...maar geef dan geld op girorekening 5125 van het Rode Kruis...
...of organiseer acties onderling om dat geld op die manier te organiseren.
Daar hebben we meer aan uiteindelijk dan aan spullen.
Weet dat de mensen op Sint Maarten wel op ons rekenen.
Ook als je daar door de buurt loopt, dan spreken mensen je aan...
...zien dat je uit Nederland komt natuurlijk en zeggen dan: Help ons.
Ik vond de stemming wat dat betreft in de richting van Nederland...
...er ook een van hoop en verwachting dat er wat zal gebeuren.
En mijn indruk is dat in Nederland spiegelbeeldig die bereidheid er ook is...
...dus ik hoop dat we er wat dat betreft vrijdag een mooie dag van kunnen maken...
...allemaal ons van onze best kant zullen kunnen laten zien.
Dat is het voor nu.
GESPREKSLEIDER: Vragen? Wie?
Remco.
JOURNALIST: Hoe komt het geld bij mensen terecht?
We laten nu de hulpverlening aan het Rode Kruis...
...en zij gaan bepalen hoe ze dat op de beste manier daar kunnen brengen.
Maar dat is een organisatie die u op dat punt kunt vertrouwen.
Ik ga er nu geen details over geven, omdat ik zeker weet...
...dat het Rode Kruis dat vrijdag zelf ook zichtbaar zal maken in alle media.
JOURNALIST: Maar u krijgt, neem ik aan, verschillende geldstromen?
Dit is het Rode Kruis, met eigen kanalen.
Straks de Nederlandse overheid, misschien de Europese Unie.
Hoe komt dat geld terecht bij de mensen die u net beschreef...
...waarvan echt alles kapot is?
We zijn nu ook binnen het kabinet in beraad over hoe we in de volgende fase...
...we zitten nu in een noodhulpfase, zorgen dat er water is en voedsel...
...en dat loopt nu en dat wordt nu in natura afgeleverd...
...voor de fase hierna, waarin we vrij snel nu over zullen gaan...
...verwacht ik in de komende weken, zal er een structuur op z'n plaats moeten zijn...
...waarbij we als Koninkrijk zorgen dat we op een goede manier onze rol spelen.
En de bestuurlijke inrichting daarvan...
...daar zullen we de komende dagen mee aan de gang gaan.
JOURNALIST: Want ik neem aan dat heel veel mensen niet verzekerd zijn hiervoor?
O, dat is een ander punt, dat is waar.
Ik heb de regering van Sint Maarten gesproken gisteren...
...en toen gevraagd: Weet u hoe groot de schade is...
...en weet u welk deel verzekerd is?
En eigenlijk is het antwoord op beide dat men dat op dit moment niet weet.
Maar veel mensen zijn niet verzekerd.
Ik hoorde van een van de mensen die ik sprak...
...die wel een persoonlijke verzekering had, die zei: Dat kost mij 9.000 dollar per jaar.
Met andere woorden, dat kunnen de meeste inwoners van Sint Maarten niet dragen.
Dus veel van de mensen, die hadden een huis of een huisje, dat is weggevaagd...
...en die zijn niet verzekerd.
JOURNALIST: Het geld dat straks vanuit Nederland komt...
...of vanuit andere fondsen, moet dan toch via het lokale bestuur naar die mensen toe?
We zullen zien hoe dat precies naar de mensen toe moet gaan.
Ik denk dat als het Koninkrijk der Nederlanden bijspringt...
...wat natuurlijk financieel voor een groot deel Nederland is...
...maar vergeet niet dat Curaçao en Aruba ook in natura voortdurend bijdragen leveren.
Maar als het Koninkrijk bijspringt, zullen we daar een vorm voor moeten vinden.
Daar zijn we de komende dagen mee bezig.
JOURNALIST: Nog één laatste. Het bedrag dat steeds rondgaat nu...
...en ook door de premier is genoemd, is 1 miljard, hebt u dat daar ook gehoord?
Nee, ik ga nu niet in op bedragen.
En weet u, er spelen ook veel verschillende kwesties.
Een mooie illustratie om te zien hoe noodhulp in de opbouwfase kan overgaan...
...zit in de medische sector. Ik was in het ziekenhuis daar...
...dat maar met moeite functioneert, dat als je er rondloopt al een ziekenhuis is...
...dat niet meer past in deze tijd.
Het dak ervan is kapot, een betonnen dak.
Dus daar zal het een en ander aan moeten gebeuren.
Maar onderwijl loopt de buitengewoon actieve minister van Volksgezondheid, Lee...
...natuurlijk met zijn plan rond voor een nieuwbouw voor een ziekenhuis.
Dus zo zie je aan de ene kant de noodhulp voor het bestaande ziekenhuis...
...en aan de andere kant beslissingen die nog genomen zouden moeten worden...
...over het businessplan en de uitvoering van het nieuwe ziekenhuis...
...die kun je niet los van elkaar zien.
GESPREKSLEIDER: Andere vraag? Suzanne.
JOURNALISTE: Betekent dat dat Nederland een actievere rol gaat spelen...
...in het bouwen van een nieuw ziekenhuis?
Ook omdat Saba en Sint Eustatius ervan afhankelijk zijn.
Die twee dingen zou ik willen losknippen.
Ik denk dat we nu Sint Maarten moeten helpen, omdat dat moet gebeuren...
...omdat we samen in het Koninkrijk zitten.
En dat is niet, omdat twee openbare lichamen van Nederland...
...Saba en Statia, daarvan afhankelijk zijn.
Dat is overigens ook waar, maar dat is niet de reden dat we het doen.
Het besluit over het ziekenhuis zelf was een traject dat eigenlijk al liep...
...en dat nu natuurlijk in een ander vaarwater terechtkomt...
...en, nou, goed, daar kan ik niet op vooruitlopen.
JOURNALISTE: U bent er wel positief over?
Er zal in ieder geval iets moeten gebeuren...
...aan het herstellen van medische zorg op Sint Maarten...
...en de vorm daarvan zullen we nog moeten vinden.
Het was een businessplan, maar dat plan, daarom heeft alles met alles te maken...
...was verankerd ook in de economie van Sint Maarten.
En die economie van Sint Maarten heeft een enorme klap opgelopen.
Er zijn veel, ik heb ook zelf een hotelmanager gesproken...
...die van haar directie in het buitenland door had gekregen dat het hotel dichtging...
...en die een paar uur ervoor 400 man had ontslagen.
Dus mensen hebben vaak geen huis en dan ook geen werk.
En dat brengt natuurlijk een vicieuze cirkel op gang...
...en die zal echt gekeerd moeten worden.
Dat kan, omdat het een prachtig eiland is...
...en mensen ook uiteindelijk de veerkracht hebben.
Maar het wordt echt nog wel belangrijk en spannend om het goed te doen.
JOURNALISTE: Zal uw team...
...dat daar aanwezig is om die inventarisatie te maken...
...ook zoiets als het medical center meenemen, hoort dat bij de wederopbouw?
We moeten een assessment hebben van de totale schade, inclusief dat.
GESPREKSLEIDER: Telegraaf.
JOURNALIST: Kunt u misschien een update geven van het aantal mensen...
...dat op dit moment nog vermist is op het eiland?
Ik heb daar nu geen getallen van, boven op wat er eerder in de media is geweest...
...dus dat weet ik niet.
GESPREKSLEIDER: Anderen?
JOURNALIST: Weet u bij benadering wanneer u zult weten...
...hoeveel geld er nodig is voor de wederopbouw?
Ik denk dat het niet zo gaat zijn dat er tevoren een bedrag wordt neergezet...
...en gezegd: Daarvoor kan het.
Dat is twee kanten op niet goed, want dan is het net alsof er hier een pot geld staat.
Maar zo zal het zeker niet zijn.
En andersom is het dan net alsof, wanneer het dan op zou zijn...
...dat er dan niks meer kan gebeuren.
Ik denk dat het veel belangrijker is om een goede structuur te creëren...
...waardoor we vanuit het Koninkrijk kunnen bijdragen...
...aan het heropbouwen van het land op een verantwoorde manier.
JOURNALIST: Heeft u er enige duidelijkheid over of de EU daarbij kan bijdragen?
Ik kreeg goede berichten van de EU...
...dat men daar de goede kant op aan het koersen is.
Ik geloof dat de voorzitter van het parlement...
...heeft er ook het een en ander over gezegd.
En het lijkt me een mooie gelegenheid voor de EU.
GESPREKSLEIDER: Je hebt al heel veel... Anderen nog dan jij?
Ja, Philip.
JOURNALIST: U kunt over het bedrag en de schadeomvang niks zeggen.
Kunt u iets zeggen over hoelang het duurt...
...voordat het normale openbare leven weer op orde is?
Ik denk dat voor het op gang brengen van de normale orde...
...er een aantal voorzieningen moeten zijn...
...en dat is, mag je toch hopen, een kwestie van weken.
Ik heb het niet in de hand, maar dat lijkt...
...als ik met de mensen daar praat, toch de termijn waarop men werkt.
Maar dan draait de economie natuurlijk nog niet.
En het komend seizoen, het hurricane season is zo dadelijk voorbij...
...en dan zou eigenlijk het seizoen moeten komen waarin het geld verdiend wordt.
En als je nu Front Street, daar liep ik drie weken geleden bij mijn afscheidsreis...
...als je er nu doorheen komt, dan ben je echt in een 'bad dream' beland.
Want het is exact hetzelfde decor en je ziet vaag nog de contouren van de plekken...
...waar je drie weken geleden doorheen liep, en de rest is weg.
Dus daar komen nu natuurlijk geen toeristen naartoe.
Voor de mensen die Sint Maarten niet goed kennen...
...het was een plek waar veel dagjesmensen met grote cruiseschepen aanlegden...
...en dan maar een klein stukje van het eiland zagen...
...met een boulevard met de duurste boetiekjes en winkeltjes...
...en dan gingen shoppen en dan weer terug op hun boot gingen.
Ja, dat is er allemaal nu niet.
Misschien is het ook weer snel aangelegd, hoor. Dus dat is de andere kant.
Je ziet vaak na die rampen dat er toch verbazend snel alweer wat op gang komt.
GESPREKSLEIDER: Goed, dan de laatste afrondende vraag, zou ik zeggen.
En dan hebben we ook nog tijd om een-op-een dingen te kunnen doen.
JOURNALISTE: Nederland... Sint Maarten kan onder hoger toezicht...
...financieel toezicht, sorry, gebruikmaken...
...van de back-up van Nederland, voor leningen.
Wordt dat ook nu meegenomen bij de wederopbouw...
...dat Sint Maarten dan eventueel leningen kan aanvragen via het Cft...
...met een lage rente voor de wederopbouw?
Die situatie blijft op zich, maar voor die wederopbouw heb je natuurlijk...
...een hele andere orde van grootte van steun nodig.
Dus we zullen dat echt opnieuw bestuurlijk ook moeten inbedden.
GESPREKSLEIDER: Oké. Dank jullie wel.
En dan is er nu ruimte voor een-op-eengesprekjes.