We moeten het vergelijken, proberen om het emotionele te projecteren...
alsof het iets lichamelijks is, om in te zien hoeveel schade er is ontstaan.
We kunnen het alleen niet zien.
U praat hartstochtelijk en welbespraakt over geestelijke gezondheid.
Ik ben benieuwd naar het moment waarop u besloot:
Aan dit thema ga ik een belangrijk deel van m'n werk besteden.
Ik weet niet of ik er een belangrijk deel van m'n werk aan heb besteed...
maar ik was al vroeg overtuigd, door m'n ervaringen met crisissituaties...
met humanitaire hulpteams en het werk dat je moet doen...
Ik was altijd overtuigd dat er één groot element miste.
Een soort gapend gat. En dat is aandacht voor de ziel.
De menselijke ziel. Wat ons menselijk maakt. Uniek.
Dat we op mechanisch gebied heel goed zijn: onderdak, voedsel...
de organisatie van eerste hulp, de kits afleveren, dat soort...
just-in-time-leveringen, dat lukt wel.
Dat is verbeterd, je werkt ermee. Maar de mensen blijven berooid achter.
Bij m'n vele bezoeken aan kampen, woningen, ontheemden...
voel je je altijd bijna schuldig. Je komt, je levert wat spullen af...
je praat met mensen, je vraagt ze wat ze nodig hebben...
maar mensen zijn soms te moe of te depressief om een gesprek te voeren.
En dat weet je. Je hebt het gevoel dat wat jij probeert te doen...
voor hen betekenisloos is. Ze hebben het nodig, maar de hopeloosheid...
Hoop en levendigheid missen, dat wat ons mens maakt.
Misschien is er een ervaring uit m'n jeugd, uit mijn puberteit...
M'n vader was een aantal keren ernstig depressief.
En in een Westers, goed geoutilleerd land...
met een goede economie, zoals Nederland, maar wel in de jaren 70...
treedt het systeem in werking. Er is een arts, psycholoog of psychiater voor je.
In die tijd had je ook de cultuur van schaamte of van zwijgen.
Discretie hangt boven dit soort problemen.
We erkennen het niet, we praten niet over de dingen die mensen raken...
en over hun pijn. En vervolgens lijdt iedereen pijn.
Wat is uw pijn?
Toen wij opgroeiden, kregen wij waardering en kregen wij alle steun...
dus ik mag niet klagen, maar er mist een element.
Dingen gebeuren. Ook veel ergere dingen, als ik naar mezelf kijk.
Wat ik sterk voel bij vluchtelingen- of crisissituaties:
Niemand vraagt wat. Niemand kan het wat schelen of voelt een morele plicht.
In m'n carrière was het steeds vaker zo dat waar ik dat kon...
ik daar een punt van maakte. Dat ging bijna onbewust.
Het is iets wat je voelt. Het triggert je, het trekt je aandacht...
en je hebt er affiniteit mee. Misschien een lang antwoord op uw vraag.
Ik heb persoonlijke affiniteit met het onderwerp. Ik vind het belangrijk...
en ik vind het belangrijk om over deze problemen te praten...
want als we allemaal de schaamte, het schuldgevoel wegnemen...
het ongemak, en dan helpen om een systeem te bouwen dat mensen...
toegang geeft tot hun recht op geestelijk welzijn, is dat mijn bijdrage.
En nu ben ik als minister bij de conferentie. Daar ben ik trots op.
En wat zijn de concrete voordelen voor de mensen, denkt u?
U heeft het over de ziel, over het wegnemen van het stigma.
Hoe kunnen mensen groeien door betere toegang...
tot geestelijke gezondheids- programma's en psychosociale hulp?
Ik denk dat ze in moeilijke omstandigheden...
misschien licht aan het eind van de tunnel kunnen zien...
of kunnen leren om weer licht te zien. Dat morgen ook de moeite waard is.
Dat het oké is om naar school te gaan. En als je naar school gaat...
dat het leven niet verloren is omdat je een vluchteling bent...
of een ernstig trauma hebt opgelopen. Dat er hulp is om je op weg te helpen...
om minstens een of twee lagen van de pijn weg te nemen.
Als je een fysieke wond niet behandelt, ontstaan er ergere dingen.
En we zijn te... Niet onwetend, want de kennis is er wel...
zeker onder de professionals. Wat ik niet ben.
Als je emotioneel lijden niet behandelt, er geen aandacht aan schenkt...
dan zit daar een zelfvernietigend element in.
We moeten het vergelijken, proberen om het emotionele te projecteren...
alsof het iets lichamelijks is, om in te zien hoeveel schade er is ontstaan.
We kunnen het alleen niet zien.
Verfrissend om een politicus te horen praten over emotie en kwetsbaarheid.
Zoiets horen de mensen meestal niet van politici.
Was dat een bewuste beslissing?
Nee, ik ben te oud om te veranderen. Ik vind het een belangrijk onderwerp...
dus kan ik het niet anders presenteren.
Je bewijst er een slechte dienst mee, het zou onoprecht zijn...
als je het anders beschrijft. En ik kan het alleen maar zo.
Wat zijn uw verwachtingen omtrent de resultaten van deze top?
Ik heb hoge en bescheiden verwachtingen. Eerst de pitch.
Hoog: Voor de eerste keer hebben we een verklaring over dit onderwerp.
We zijn een taal overeengekomen. Erg belangrijk om mee te werken.
Verder blijven we politieke aandacht voor dit probleem mobiliseren...
We willen het momentum vasthouden. Het is niet alleen nu even.
Volgend jaar, op de Algemene Vergadering van de VN...
is er een grotere bijeenkomst hierover, dus hebben we de status...
en de aard van de discussie verbeterd. Dat is belangrijk voor de volgende fase.
En die is: investeren, landen zover krijgen dat ze investeren in capaciteit...
door plaatselijke samenwerking, academische capaciteit...
maar ook door training van plaatselijke leiders, van individuen...
om op te schalen na een vaak bescheiden...
maar significante respons in de eerste golf van een crisis...
of bij een aanhoudend vluchtelingen- probleem. Dat is extreem belangrijk.
Gedragsverandering hoort daarbij: De cultuur rond geestelijke gezondheid...
en psychisch lijden aanpakken. Dat vloeit daaruit voort...
maar dat is geen doel dat we onmiddellijk moeten aanpakken.
Als vierde: financiering. Zorgen dat andere landen en partnerstichtingen...
juist in dit werkterrein gaan investeren...
want er is veel te weinig geld voor.
Als vijfde kondigen we morgen de vorming van een snel inzetbaar team...
van professionals aan dat bij crises kan worden ingezet...
om een systeem op te zetten van: Wie doet wat, hoe kun je het doen...
wat zijn goede, creatieve oplossingen of benaderingen...
van kunsttherapie, theater, de Friendship Bench uit Zimbabwe...
op de cultuur afgestemde voorbeelden die bij twee gemeenschappen passen...
die anders zijn dan de stad waarin ik ben opgegroeid.
U noemde Nigeria. Wat zou de mensen aanspreken? Sociaal acceptabel zijn...
en aantrekkelijk? -Even over de Friendship Bench.
Kunt u misschien uitleggen wat dat is?
Het is een voorbeeld van de meest laagdrempelige...
van een soort van actief therapeutisch instrument, een bank.
Een oma ontdekte dat er veel mensen in haar leefgemeenschap...
depressief waren, zich eenzaam voelden, niet konden praten.
Iedereen die verdrietig, ontmoedigd, ongelukkig, gespannen was...
kon op die bank onder de boom met haar gaan praten.
Het werd deel van een systeem. Nu is het een model dat wordt gekopieerd.
Het helpt tegen eenzaamheid.
In Nederland was er niet alleen...
de Week tegen Eenzaamheid, maar waren er ook tv-programma's...
over eenzaamheid in onze maatschappij.
Het laat zien dat mensen geholpen willen worden...
om de beperkingen kwijt te raken.
Soms als gevolg van tegenslagen of persoonlijk trauma.
We zijn allemaal gelijk. Onze omstandigheden verschillen.
Misschien is dat wel mijn drive.
Het is onze plicht om mensen in nood te helpen. Daar is weinig voor nodig.
U beschreef net heel creatieve oplossingen en ik heb het gevoel...
Vindt u dat er creatievere oplossingen moeten komen...
Absoluut. -Want het is zo...
Mensen raken zo vastgeroest. -Het is geen ziekenhuisomgeving.
Die is er wel voor gediagnosticeerde gevallen.
Voor iedereen is er een zekere mate van interventie. Ik ga daar niet over.
Creativiteit, muziek, theater, zelfexpressie, circus, noem maar op.
Er zijn duizend en een manieren om mensen weer op pad te helpen.
Een laatste vraag, want we zijn aan het einde gekomen.
Waarom is het belangrijk dat deze top in Nederland wordt gehouden?
Wat heeft Nederland, behalve u...
dat het land wereldleider kan maken op het terrein van geestelijke hulp?
Ik heb ontdekt dat we al wereldleider waren qua geestelijke hulp.
Veel mondiale deskundigen die ver weg werken...
en ook op befaamde universiteiten, komen uit Nederland.
Onze praktijk en onze expertise zijn blijkbaar beroemd.
En wij hebben de leiding genomen. Wij hebben de drieste stap gezet.
Dus uiteraard moet dit in Nederland plaatsvinden.
Nederlanders zijn soms zo direct. Dat dit een land van therapeuten is.
Blijkbaar is dat zo. Een land van therapeuten.