In de ministerraad hebben we vandaag uiteraard gesproken
over de geweldsescalatie tussen Israël en Iran van afgelopen nacht.
Deze ontwikkelingen baren ons grote zorgen.
Het is te betreuren dat Israël zich genoodzaakt heeft gezien
om tot deze stap over te gaan.
De onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma zijn immers nog gaande.
We willen niet dat Iran de beschikking krijgt over een nucleair wapen.
Het kabinet heeft grote zorgen
over de nucleaire ontwikkelingen in Iran.
Die hebben we gisteren in VN-verband ook veroordeeld.
Het is belangrijk dat we daarover in gesprek blijven.
We roepen beide landen dan ook op om maximaal terughoudend te zijn
en zich te onthouden van verdere aanvallen en vergeldingen.
Het is belangrijk dat we met onderhandelingen en diplomatie zorgen
voor de-escalatie en stabiliteit in de regio.
Dan wil ik u graag meenemen langs enkele besluiten
vanochtend in de ministerraad.
Het eerste heeft te maken met de NAVO-top
in Den Haag die over anderhalve week plaatsvindt.
We staan als alliantie voor belangrijke beslissingen
waarmee we onze collectieve afschrikking
en verdediging de komende jaren fors willen versterken.
De oorlog in Oekraïne en de aanhoudende dreiging van Rusland
maken duidelijk dat de noodzaak groot is
dat we meer gaan investeren in onze eigen defensie.
Ook Nederland voelt die verantwoordelijkheid sterk,
zeker nu wij voor het eerst in de geschiedenis van het bondgenootschap
gastland zijn van deze bijeenkomst.
Het kabinet is daarom van plan
het voorstel te steunen van de secretaris-generaal van de NAVO,
om jaarlijks 3,5 % van het bbp uit te geven aan defensie
en 1,5 % van het bbp per jaar te besteden aan bredere investeringen
in relevante uitgaven, zoals maatschappelijke weerbaarheid en infrastructuur.
Voor de begroting van 2026 is al een stap gezet
en investeren we 2,2 % van het bbp in defensie.
Maar we realiseren ons
dat het ook forse inspanningen zal vragen van komende kabinetten
om aan de percentages te voldoen.
Dinsdag ga ik samen met minister Veldkamp
en minister Brekelmans in debat met de Tweede Kamer.
We blijven ook in nauw overleg met onze bondgenoten
over de invulling van onze doelen,
zodat we uiteindelijk komen tot besluiten
die in eenheid worden genomen en gedragen door onze alliantie.
Want eenheid is ons belangrijkste wapen.
Daarnaast hebben we in de ministerraad
de sociale en economische agenda's voor Groningen en Noord-Drenthe vastgesteld.
Dit is onderdeel van de nieuwe start die we als overheid willen maken
na de parlementaire enquête over de gaswinning
en waarmee we de regio nieuw perspectief willen bieden.
Daarvoor stellen we eenmalig 750 miljoen euro beschikbaar
en vervolgens 30 jaar lang 100 miljoen euro per jaar.
Met dat geld willen we de leefbaarheid verbeteren,
de ontwikkelingen van kinderen stimuleren,
mensen in armoede bijstaan en economie innoveren en verduurzamen.
Concreet betekent dat bijvoorbeeld
dat dorpshuizen opgeknapt zullen worden,
dat we het aantal voortijdige schoolverlaters omlaag willen brengen
en dat kinderen extra sport- en muzieklessen kunnen krijgen.
De plannen zijn opgesteld in overleg met onder meer inwoners en organisaties
en we zullen ook nauw betrokken blijven bij de uitvoering,
het gaat tenslotte om hun regio en hun toekomst.
Tot slot kan ik melden dat de ministerraad
met het voorstel van minister Heinen heeft ingestemd,
met de benoeming van Olaf Sleijpen tot president van De Nederlandsche Bank.
De Nederlandsche Bank houdt onder andere toezicht op financiële instellingen
en zorgt voor een veilig betalingsverkeer.
Hij is momenteel directeur bij De Nederlandsche Bank
en zal per 1 juli Klaas Knot opvolgen,
die deze functie sinds 2011 bekleedt.
Ik wil Klaas Knot graag bedanken
voor zijn tomeloze inzet in de afgelopen 14 jaar,
en ik wens Olaf Sleijpen alle succes in zijn nieuwe functie.