De minister-president is vandaag in Brussel
voor de Europese Raad en om die reden heb ik de ministerraad voorgezeten
en sta ik u natuurlijk vanaf deze plek graag te woord.
Afgelopen week is al veel gezegd en geschreven over de betekenis
van de uitslag van de Statenverkiezingen.
Duidelijk is voor ons allemaal dat de kiezer vorige week
een democratisch signaal heeft afgegeven richting politiek Den Haag.
In verschillende duidingen en reacties werd vorige week gesproken
over de afstand tussen de stad en het platteland
en wordt dit signaal vooral toegeschreven aan onvrede over het stikstofdossier.
De verschillen werden uitvergroot.
De verkiezingsuitslag lijkt ook een diepere
en meer gelaagde achtergrond te hebben dan we nu soms snel vast stellen.
Uit een nog te verschijnen onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau
blijkt dat inwoners van Nederland meer verschillen binnen gebieden ervaren
dan tussen gebieden.
In een ander onderzoek, van maart dit jaar,
stelt het Sociaal Cultureel Planbureau vast dat ongelijkheid
tussen groepen in de samenleving zich op verschillende vlakken voordoet.
Zo zijn er verschillen in inkomen, vermogen en opleidingsniveau,
maar bijvoorbeeld ook in de mate waarin mensen toegang hebben
tot een sociaal netwerk.
Daarbij zien we een afnemend politiek vertrouwen,
omdat grote vraagstukken waar we voor staan
nog niet zijn opgelost of niet snel kunnen worden opgelost.
En is het dagelijks leven van mensen sinds de corona-lockdowns
niet meer genormaliseerd zoals we zouden willen.
Met de oorlog in Oekraïne, de gestegen prijzen
en de schaarste van grondstoffen, goederen en diensten.
Dit ontwricht en raakt velen in hun bestaan
en raakt de beleving van zekerheid in onzekere tijden.
Kortom, er speelt veel.
En wat het kabinet betreft vraagt deze verkiezingsuitslag
om een zeer grondige analyse en natuurlijk reflectie.
Wat voedt de onvrede en het onbehagen in het land, is de vraag.
Dit gesprek moeten we nu eerst zorgvuldig met elkaar voeren
en daar nemen we de tijd voor.
Aankomende dinsdag komen Wobke Hoekstra, Carola Schouten en ikzelf
op uitnodiging van de minister-president bijeen voor een eerste aanzet hiertoe.
En vanuit deze analyse gaan we verder met de grote dossiers
waar we nu aan werken.
Want we staan als kabinet voor een aantal belangrijke en lastige vraagstukken.
We werken in het landsbelang.
Het gaat hier om het stikstofdossier, maar er liggen ook grotere opgaven
op het gebied van woningbouw, asiel en klimaat.
En het gaat om de toekomst van iedereen in ons land.
Stuk voor stuk taaie en complexe dossiers die soms al jarenlang spelen
en waarbij de werkelijkheid soms groter en ingewikkelder is
dan we zouden willen.
En waarbij eenvoudige maatregelen helaas niet volstaan.
Als coalitie hebben we op de verschillende dossiers
onze ambities vastgesteld, en die kant willen we op.
Maar we hebben geen oogkleppen op
en blijven oog houden voor de veranderde omstandigheden.
De balans zullen we steeds voor ogen moeten houden
en dat is wat we de komende tijd gaan doen.
Ik wilde nog twee andere punten maken, één over Oekraïne.
De oorlog in Oekraïne was gisteren het eerste agendapunt
van de Europese leiders en ook in de ministerraad
vandaag hebben we hierover kort gesproken.
Als Nederland, als EU en als NAVO-bondgenoten blijven
we doen wat nodig is om Oekraïne te helpen in de strijd tegen de Russische agressor.
Dat doen we, zoals u weet, met humanitaire,
financiële en militaire steun.
In dit kader heeft de Europese Raad gisteren
het besluit bekrachtigd om als EU-lidstaten
gezamenlijk munitie in te kopen voor Oekraïne.
Hiermee kunnen we als EU de levering van artilleriemunitie
aanzienlijk verhogen en Oekraïne helpen de strijd vol te houden.
De oorlog in Oekraïne heeft ook gevolgen voor de mensen in Nederland.
Dat hebben we allemaal gezien, vorig jaar en nog steeds,
door de stijgende energieprijzen en natuurlijk
ook de inflatie die aanhoudt.
Dit jaar heeft het kabinet maatregelen genomen
om alle huishoudens hierbij tegemoet te komen.
Voor volgend jaar verkent het kabinet momenteel de mogelijkheden om huishoudens
die kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de hoge energieprijzen
gerichter te kunnen ondersteunen.
In de ministerraad van vandaag hebben we de kaders vastgesteld
voor de gesprekken die we de komende weken gaan voeren
in het kader van de voorjaarsbesluitvorming.
En voor 1 juni stuur ik de voorjaarsnota namens het kabinet naar de Tweede Kamer.