Ik wilde twee onderwerpen met jullie behandelen.
Uiteraard als eerste de parlementaire enquêtecommissie
en daarna één jaar vreselijke Russische agressie in Oekraïne.
Uiteraard begin ik met de parlementaire enquêtecommissie
gaswinning Groningen, die vanmiddag de resultaten heeft gepresenteerd
en dat heeft gedaan na een lange periode van intensief onderzoek
en heel veel gesprekken.
En het leek me ook heel gepast, je zag ook dat het gewaardeerd werd
dat de commissie dat deed in Zeerijp, een beladen plek,
ook vanwege de aardbeving die daar heeft plaatsgevonden,
de bekende aardbeving.
Maar ook een plek, vanwege die ligging, waar men weet en ook voelt
wat het is om met die vreselijke gevolgen te leven
van de aardgaswinning.
Ik denk dat het belangrijk is dat de commissie
bij deze parlementaire enquête ook de ruimte heeft gegeven
aan de mensen in Groningen om hun gevoelens,
en ook hun ervaringen, om die zoveel mogelijk te delen.
De woorden bij de presentatie maakt wat mij betreft nog eens duidelijk
dat de conclusies van de commissie hard en pijnlijk zijn.
En het is denk ik begrijpelijk, niet alleen vandaag
maar al veel langere tijd, dat mensen in Groningen
boos en verdrietig zijn en dat mensen zich onveilig
en in de steek gelaten voelen.
Als je die 60 jaar overziet en zeker ook de afgelopen 12 jaar,
dan kun je niet anders vaststellen dan dat deze conclusies hard binnenkomen.
En ook de presentatie vandaag en het hele feitencomplex hard binnenkomt,
ook bij mij persoonlijk.
Wat eind jaren '50 met de ontdekking van Gronings gas begon
als iets heel moois leek het, is, ik heb het vaker gezegd
en ik zeg het nog maar eens, voor Groningers geëindigd
in een nachtmerrie.
En is nogmaals, ook vandaag, duidelijk geworden
dat er dus verschrikkelijk veel werk aan de winkel is.
Wat betreft de regio, maar ook wat betreft schadeherstel,
wat betreft het verder versterken van woningen en te kijken:
wat kunnen we doen om dat verder te versnellen?
En zo hopelijk weer iets van vertrouwen terug te winnen.
Ik denk dat het rapport van de commissie, ik heb het nog niet kunnen lezen,
maar wat ik zo als eerste indruk ook uit de media haal
en de verschillende presentaties, dat het rapport recht doet
aan de Groningers en het is nu van belang dat het kabinet ook recht doet aan hen.
Daar hoort ook bij dat wij met een inhoudelijke en goede,
verstandige reactie komen en daar ook tijd voor nemen,
dat serieus doen.
Dat betekent ook dat ik jullie begrip vraag
dat ik hier vandaag nog niet in ga op allerlei nadere vragen.
Omdat dat dan elementen uit de presentatie vandaag eruit zou lichten
zonder dat het kabinet de kans heeft gehad om de bijna
2000 bladzijden tot ons te nemen.
En ik realiseer me dat als mensen in Groningen
deze persconferentie nu volgen, dat ze zullen zeggen: dat klinkt ons hol
en dat klinkt ons nietszeggend.
Ik vraag er toch begrip voor en ik zeg er ook bij
dat we van ver moeten komen als het gaat om dat herstel van vertrouwen.
Ik realiseer me dat zeer goed.
Maar ik weet ook dat, of dat nu Hans Vijlbrief is,
ikzelf of het hele kabinet, dat we zeer gemotiveerd zijn
om te proberen om de aanbevelingen van de commissie
op een goede manier van commentaar te voorzien en daar waar enigszins
mogelijk ook om te zetten in actie en daar uiteraard
ook met de Kamer uitvoerig het debat over te voeren.
Maar samenvattend een zwaar rapport.
En nogmaals, als je die 60 jaar en zeker ook die 12 jaar
die nu achter ons liggen sinds de aardbeving in Huizingen, 13 jaar,
als je die in je gedachten de revue laat passeren,
dan moet je zeggen, dan komt dat inderdaad allemaal hard binnen.
Dan een tweede onderwerp, Oekraïne.
De afgelopen week stond in het teken van die oorlog.
Ik ga dat korthouden nu, er is heel veel over gezegd
deze week, ook in de ministerraad vandaag is erover gesproken.
Ik was vorige week vrijdag in Kyiv en opnieuw enorm onder de indruk
van wat daar is te zien, niet eens zozeer aan verwoesting in de stad zelf.
Ik heb dat bij het vorige bezoek wel gezien, toen ik in Irpin
en andere plaatsen in de buurt van Kyiv op werkbezoek was
en mensen heb gesproken.
Maar de enorme verwoesting in het land, het onbeschrijfelijk leed,
dat grijp je absoluut naar de keel.
En opnieuw onder de indruk ook van Zelensky, de president die,
en mag ik dat nu nog eens in herinnering roepen,
aan het begin van deze verschrikkelijke Russische agressie
zoals die begon een jaar geleden, de oorlog is langer aan de gang
maar de agressieve inval die begon, nu een jaar geleden,
dat die zei toen hem de vraag werd gesteld:
heb je een lift nodig naar Warschau?
Dat die zei: ik heb geen lift nodig, ik heb munitie nodig.
En vervolgens op straat ging staan met zijn directe team
en een selfie-opname maakte en zei: we zijn allemaal hier,
we gaan niet weg.
En dat is een moment, en ik zeg dat anderen na,
waarin een democratie niet alleen reageert op ontwikkelingen,
maar soms ook ontwikkelingen vorm kan geven.
En hij leeft dat voor.
En het verplicht ons zeer, als Westen, als wereld,
om hem daarin te blijven ondersteunen.
Omdat onze waarden, onze manier van leven, hier op het spel staat,
onze vrijheid, onze democratie, het feit dat je geen ander land binnenvalt
maar tegelijkertijd ook direct onze veiligheid en onze economie,
zou Poetin succesvol zijn, wat dat zou betekenen,
ook voor ons deel van de wereld.
Dus wij gaan door met die steun verlenen en dat kan nog lang duren,
dat weten we niet, en dan moeten we ook bereid zijn dat te doen.