Gisteren was ik in Brussel, eergisteren ook al, maar dat was
voor de top met negen landen uit Azië.
Gisteren voor de Europese Raad.
Daar waren een paar dingen dingen belangrijk. In de eerste plaats
over economie is er gesproken en dat is natuurlijk
dat de hele situatie op dit moment, met hoge energieprijzen en inflatie
natuurlijk ook een impact heeft op de bedrijven.
Zeker ook de grotere bedrijven, zeker ook de energie-intensieve bedrijven.
En tegelijkertijd zien we dat Amerika wetgeving aan het invoeren is
die het aantrekkelijk maakt om daar te investeren.
Dus hoe ga je daar als Europa mee om?
Wat betekent dat voor afspraken over state aid?
Over het vraagstuk: hoe ga je om met de Europese instrumenten
om eventueel ook geld bij bedrijven te krijgen?
Maar als je dat dan doet, dat het er ook snel komt
en het niet heel lang duurt.
En waar vind je dat geld?
Wat ons betreft op een manier dat je bestaande potten herverdeelt.
Dat komt allemaal nog terug.
Maar het is een belangrijke discussie, waarbij je toch wel zag,
ook een groot gevoel van urgentie.
Omdat in die combinatie van hoge gasprijzen
met deze amerikaanse wetgeving er een risico is
dat investeringen naar Amerika gaan en niet in Europa blijven.
En dat heeft natuurlijk ook gevolgen voor ons bedrijfsleven.
Tweede belangrijk onderwerp was gas, de Europese gasmarkt.
Er is natuurlijk toch een behoorlijk verschil
van mening, eigenlijk al een hele tijd in Europa,
over de vraag of je daar wel of niet een soort plafond in moet leggen.
Het risico wat Duitsland en Nederland zien van zo'n plafond is bekend,
namelijk dat het gas niet naar Nederland gaat
en Duitsland en andere landen in Europa, maar juist naar China.
En een tweede is dat het ook gevolgen kan hebben,
zegt ook de ECB, voor de financiële stabiliteit
van de grote energiebedrijven.
Ik denk dat de energieministers een heel eind zijn gekomen.
Dus zeg maar de Rob Jettens van Europa, afgelopen dinsdag
zeg ik uit m'n hoofd, hebben die vergaderd.
En die hebben allemaal afspraken gemaakt om, laten we zeggen,
als je het dan doet, het zo te doen dat je het ook weer kunt uitzetten
als er verkeerde effecten ontstaan en dat je ook andere randvoorwaarden
goed inregelt.
En de grote vraag zal nu nog vooral zijn, denk ik: op welk niveau
zet je dan die prijs, als je zo'n prijs invoert?
En daar is nog echt verschil van mening over.
Gisteren zowel in de vergadering als ook informeel erover doorgesproken
en ik heb ergens wel hoop dat dat kan lukken, maandag
als de energieministers bij elkaar zijn, om daar dan uit te komen op een manier
die dan ook voor Nederland werkbaar is.
Derde onderwerp wat daar op de agenda stond
was natuurlijk Oekraïne.
We zien dat op dit moment al bijna tien maanden Oekraïners
gebukt gaan onder de verschrikkelijke Russische agressie.
En al bijna tien maanden ook vechten voor hun vrijheid,
ondanks zeer moeilijke omstandigheden.
Vandaag ook weer verschrikkelijke berichten
over bombardementen op Oekraïense steden en ook infrastructuur.
Het is erg belangrijk dat we niet alleen dit jaar,
maar ook volgend jaar zij aan zij staan met Oekraïne.
Dan is natuurlijk vooral nu prioritair belangrijk dat we Oekraïne
door die zware winter heen helpen.
Na alle vreselijke Russische luchtaanvallen
op inderdaad vitale infrastructuur afgelopen weken, maar ook vandaag weer.
Dat doe je met winterhulp, maar ook met liquiditeitssteun
willen we ervoor zorgen dat de Oekraïense staat,
die natuurlijk langzamerhand bijna zonder inkomsten zit,
dat die toch in ieder geval basaal zo goed mogelijk kan blijven functioneren.
Uiteraard doen we in militair opzicht
ook heel veel, Nederland loopt echt voorop, mag ik wel zeggen.
Niet helemaal vooraan, maar toch wel in de kopgroep.
En zeker ook als je naar de omvang van onze economie kijkt,
met ook militaire hulp aan Oekraïne.
Daar willen we ook mee doorgaan om op die manier ook druk te blijven
uitoefenen op Rusland om de agressie te stoppen.
En daar hoort ook bij, één van de elementen
in het vredesplan wat Zelensky heeft voorgesteld, namelijk:
hoe gaan we ervoor zorgen dat er ook gerechtigheid komt
voor oorlogsmisdaden in Oekraïne gepleegd door Rusland?
Begin december is er ook weer een Nederlands opsporingsteam
in Oekraïne geweest, ter ondersteuning van het ICC
wat hier in Den Haag gevestigd is.
Maar los daarvan kijken we ook als Nederland
en met Den Haag als stad van recht en vrede
naar de opties voor een zogenaamd agressie-tribunaal.
We zijn ook bereid om zo'n tribunaal in Nederland te huisvesten.
Ook daar werken we nauw samen met onze Europese partners
en ook andere bondgenoten.
Het is echt van groot belang dat alle beschuldigingen
grondig worden onderzocht en dat daders ter verantwoording worden geroepen.
Wat gelukt is gisteren is af te spreken dat de volgende,
dat is een extra Europese Raad begin februari, in ieder geval
één van die dagen zal besteden aan migratie.
Omdat daar natuurlijk grote zorgen over zijn in Nederland, in België,
in Frankrijk, Oostenrijk, Italië, Denemarken, Zweden,
ook andere landen, tot op zekere hoogte ook Duitsland.
We zien al dat de Europese Commissie een aantal initiatieven heeft ontplooid.
Wat vooral belangrijk zal zijn op die top, wat mij betreft,
is dat we spreken over de vraag: hoe krijgen we asielzoekers
die geen recht hebben op asiel ook weer terug naar landen in Afrika?
Zoals Algerije, Tunesië, Marokko.
Daar wordt overigens ook door Nederland bilateraal gelukkig
de laatste weken en maanden voortgang geboekt.
Wat ook is gelukt, is om Servië te overtuigen
om het visumbeleid meer gelijk te trekken met de rest van Europa,
zodat bijvoorbeeld eind deze maand de visumverstrekking
aan Indiërs zal beëindigd worden.
Eerder is dat gebeurd voor Tunesië, en dat is een grote stroom
die bijvoorbeeld van Servië nu naar Oostenrijk gaat
en ook voor een deel dan weer doorwandelt.
Dus het is belangrijk dat dat stopt.
Dus dat zijn de eerste kleine succesjes.
Die top is belangrijk om de agenda verder met elkaar vast te stellen,
zowel op terugkeer, als op Westelijke Balkan,
als op buitengrensbewaking en dan ook: hoe krijgen we Dublin weer functionerend?
Dus dat het land waar je aankomt ook verantwoordelijk is
voor de registratie en dat je daarnaartoe teruggaat
als je je ergens anders in Europa meldt en je dan uiteraard bereid bent,
ook als Nederland, nog steeds een fair share over te nemen.
Maar niet omdat mensen zelf de Duitse of Belgische grens zijn
over gewandeld.
De Europees Commissaris zei: Dublin is dood.
Ik heb gisteren ook in de Europese Raad nog een keer gezegd:
als Dublin dood zou zijn, dan zal ook heel snel Schengen overlijden.
Dus dat kan niet.
We kunnen niet zonder Schengen, we kunnen ook niet zonder Dublin.
Dus dit wordt een groot punt de komende weken.
Ik zal in de aanloop met heel veel collega's contact hebben
uit Denemarken, uit Zweden, Oostenrijk, anderen,
en zo nodig ook nog met leiders op de Westelijke Balkan.
Het zal een stap zijn.
Ik zeg het maar vast, als de vraag dan komt:
is het dan afgelopen het hele probleem met die top in februari?
Nee, maar we hebben al die stappen nodig om inderdaad stap voor stap
dit vraagstuk weer onder controle te krijgen.
Tot slot het slavernijverleden.
Ik kan u melden dat wij vandaag hebben gesproken
over de kabinetsreactie op het rapport van de Dialooggroep Slavernijverleden.
Die wordt aanstaande maandag aan de Kamer gezonden.
Ik zal zelf die dag hier in Den Haag een toespraak houden
in het Nationaal Archief.
Na de toespraak zullen zeven ministers en staatssecretarissen in Suriname
en op de zes eilanden van het Caribisch deel van het Koninkrijk
een toelichting geven op die kabinetsreactie.
Ik kan daar inhoudelijk, zoals u weet, nu niks over zeggen.
Ik wil dat echt bewaren tot maandag, dus graag wat geduld.
Maar ik kan u wel zeggen: dat is niet het eindpunt.
Dat is weer een stap in een proces wat al langer aan de gang is,
waar het betreft het slavernijverleden, en ook na maandag gaat dat door.
Heel 2023 zal in dat teken staan, met uiteraard als belangrijk moment
1 juli, maar ook het hele jaar 2023 en ook na 2023.
Dus het stopt niet maandag.
Het is wel een belangrijk moment, denk ik, aanstaande maandag.