Goedemiddag. Allereerst uiteraard aandacht voor het overlijden
van Britse koningin Elizabeth.
Gister bereikte ons dat trieste bericht.
Ik was zelf dat moment in diner met ons team
en het team van Ursula von der Leyen.
We hebben ook een moment stilte in acht genomen en ons gerealiseerd
dat dit een grote gebeurtenis is, een transitie, een grote verandering.
70 jaar zat zij op de troon, een symbool niet
alleen vanhet Verenigd Koninkrijk, maar van het hele Common Wealth
en één van de meest invloedrijke, belangrijke mensen
in de wereld sinds de Tweede Wereldoorlog.
Iedereen kende haar en ook een baken van rust en stabiliteit.
Maar ook iemand met een hele karaktervolle invulling
van het ambt.
Ook iemand met humor, met het vermogen om om te gaan met kritiek
en de lange lijnen in de gaten te houden.
Ik heb zelf nooit lange gesprekken met haar gehad,
maar een aantal keren kort ontmoet, en dat waren altijd
heel plezierige ontmoetingen en ik was zeer van haar onder de indruk.
Ik heb gisteren names het kabinet ons medeleven overgebracht
aan de nieuwe Britse premier, Liz Truss en zojuist met Wopke Hoekstra,
de minister van Buitenlandse Zaken, op de Britse ambassade geweest
om het condoleanceregister te tekenen.
Dan begon deze week natuurlijk anders dan verwacht,
met het aftreden van Henk Staghouwer, de minister van Landbouw.
En ik wil nogmaals hier mijn waardering uitspreken voor zijn harde werk
in de afgelopen maanden, bijvoorbeeld op het terrein van derogatie.
Ik weet dat dat nog steeds teleurstellend is voor de boeren,
maar ik heb gezien hoe hij daar ontzettend hard aan heeft gewerkt
en door zijn harde werken is het mogelijk om ook nog in stappen
de zaak te proberen toch enigszins in banen te leiden.
En dat is echt zijn werk.
En zo heeft hij ook op heel veel andere terreinen
hard gewerkt.
Dus ik moet u zeggen, ik vind het een moedig besluit
dat hij dan zelf zegt: 'Ik kijk in de spiegel
en ik wil niet verder.'
Nou, dat je dan op een gegeven moment dan ook daar opvolging aan geeft,
dat is dan jouw besluit.
Ik vind dat moedig en natuurlijk roept die stap ook weer vragen op
over de opvolging op belangrijke onderwerpen.
Ik wil alleen maar zeggen, dat heb ik ook in de Kamer gedaan,
dat op alle terreinen hard wordt doorgewerkt,
dat er op zich geen vertraging zou mogen optreden.
Er is ook in de afgelopen week weer veel en goed contact geweest
met boerenorganisaties, we weten elkaar goed te vinden.
We wachten nu de bevindingen van Johan Remkes af, de gespreksleider.
Hij heeft gezegd dat ie ook met reflectie zal komen,
zoals jullie weten, op de toekomst van de sector.
En die inzichten willen wij als kabinet meenemen
in de zogenaamde perspectiefbrief die over de toekomst gaat.
En die zal dus ook uitgaan nadat Johan Remkes is gekomen
met zijn bevindingen.
Het is nu aan ChristenUnie om te zoeken naar een opvolger voor de portefeuille
Landbouw en gelukkig is Carola Schouten bereid gevonden
om tot die tijd deze vacature te vervullen en deze taak op zich te nemen.
En wij zullen als kabinet onverdroten doorwerken, samen
met de boerenorganisaties en anderen, om te komen tot de oplossing
van het stikstofvraagstuk en tegelijkertijd te werken
aan een mooie toekomst voor de agrarische sector in Nederland.
Dat werk zetten we door.
Ik had afgelopen woensdag een lang telefoongesprek
met Volodimir Zelensky, president van Oekraïne,
over alle zaken die daar spelen en natuurlijk ook
over het Oekraïense offensief op een paar plekken in Oekraïne.
Je ziet dat, ook met steun van het Westen, het Oekraïense leger
voorzien is van zware wapensystemen.
Die worden ook echt op grote schaal nog steeds uitgeleverd
en dat het zeer moedige Oekraïense leger met behulp daarvan in staat is
op veel plekken de Russische opmars af te remmen,
soms zelf te stoppen.
En op bepaalde plekken lijkt het ook een eerste tegenoffensief in te zetten.
Het is spannend hoe zich dat de komende weken verder ontwikkelt.
Omdat we weten dat natuurlijk ergens in oktober-november
de winter zal intreden en dan zal het voor beide partijen
veel ingewikkelder zijn om de strijd verder voort te zetten
tot het voorjaar.
Hoe zich dat precies ontwikkelt laat zich nu niet voorspellen.
Maar we hebben daarover gesproken en natuurlijk ook over het feit
dat nu van de acht miljard die Europa aan liquiditeitssteun
heeft toegezegd aan Oekraïne, dat inmiddels
vijf miljard daarvan is vrijgemaakt.
Drie miljard moet nog komen.
Daar werken we hard aan achter de schermen om die ook
voor Oekraïne beschikbaar te krijgen.
Belangrijk vanwege natuurlijk de volledig ingezakte Oekraïense economie,
dat die steun komt.
Dus daar werken wij ook aan met onze Europese partners,
om de laatste hobbels daar weg te nemen.
Wij steunen in ieder geval volledig die verdere disbursement,
die verdere beschikbaarstelling van die al eerder toegezegde miljarden.
En verder natuurlijk gesproken over het grote belang
dat we ook achterhalen wie hierachter zitten.
Dat we in staat zijn de mensen die verantwoordelijk zijn
voor deze verschrikkelijke oorlog ook voor het gerecht te krijgen.
En Nederland zal doorgaan samen met het ICC,
het International Criminal Court, om waar mogelijk
ook ter plekke onderzoek te blijven doen, in Oekraïne, in de oorlogsgebieden,
om ervoor te zorgen dat in een volgend stadium
het mogelijk wordt om over te kunnen gaan tot vervolging
van die oorlogszaken.
Tot slot hebben vandaag natuurlijk gesproken in de ministerraad
over de gespannen situatie op de energiemarkt.
Er is vandaag een raad in Brussel, Hans Vijlbrief is
daarheen, over energie.
We zien wat de hoge prijzen doen met de Nederlandse samenleving.
Veel Nederlanders hebben inmiddels een nieuwe energierekening
of zien die met spanning tegemoet.
De Europese Commissie heeft een aantal voorstellen gedaan
afgelopen woensdag, waar wij over het algemeen
positief naar kijken, bijvoorbeeld waar het gaat
om een cap zetten op Russisch pijplijn-gas.
Uiteraard daarbij wel bepaalde voorwaarden,
iets waar we eerder niet zo enthousiast over waren.
Maar gezien de lage hoeveelheden gas die nog uit Rusland komen
en tegelijkertijd ook de constatering dat Rusland daar
nog steeds geld aan verdient, is dat denk ik verdedigbaar.
Maar dan moeten we het ook in Europa dan over eens worden.
Maar ook een aantal andere voorstellen, bijvoorbeeld een verplicht besparingsdoel,
daar wordt naar gekeken.
Dat is vandaag een discussie.
Ik kan daar, hoe dat loopt, geen vragen over beantwoorden,
want dat gesprek is gaande.
Dat zal ook leiden tot nadere voorstellen, verwacht ik, van de Europese Commissie.
Ik heb daar gisteravond ook over gesproken met Ursula von der Leyen
en ik waardeer het zeer dat zij ook vooruit
op die raad, zelf gekomen is met vind ik een krachtdadig pakket voorstellen.
Maar goed, dat is de Europese component.
Daarnaast moeten we natuurlijk nationaal heel veel doen.
Boven op de zeven miljard die gedaan is, zullen we met Prinsjesdag
een zeer uitgebreid pakket bekendmaken.
Waarbij we zullen proberen om zo goed mogelijk
de gevolgen, niet te compenseren, dat gaat niet, maar te dempen.
En zeker voor de mensen met de lagere inkomens.
Maar inmiddels zie je ook dat de middengroepen geraakt worden
door deze enorme stijgingen van onze prijzen in de winkels,
maar ook van die energierekening.
Tot slot, aanstaande maandag en dinsdag samen met Liesje Screinenmacher
naar Suriname, waar ik onder andere zal praten
met president Santokhi, maar ook heel veel gesprekken zal brengen
binnen de Surinaamse samenleving, en daarover wil ik u graag volgende week
berichten.