Goeiemiddag. Ik ben helemaal doorgesmeerd hoor, qua keel, qua corona,
dus u zou zich geen zorgen hoeven te maken.
Ik voel me verder goed, maar de naweeën zijn er nog enigszins.
Ik denk dat u allemaal zo klinkt na gisteravond hier waarschijnlijk.
Ik was natuurlijk zelf op tijd in bed.
Ik wil eerst stilstaan bij het verschrikkelijke bericht uit Japan.
Het droevige bericht dat na een lafhartige aanslag
oud-premier Shinzo Abe is overleden.
Gedurende zijn hele tweede ambtstermijn, hij was even kort premier
in het eerste decennium, maar acht jaar lang tussen 2012
en 2020 heb ik heel veel met hem te maken gehad,
zijn we bevriend geraakt, regelmatig gebeld
ook over de situatie in de regio.
Hij is hier geweest, ik ben daar geweest, we hebben elkaar bij de G20's gezien.
We waren natuurlijk in Osaka erbij bij de G20.
Een man die enorme stabiliteit heeft gebracht in Japan
en internationaal enorm gezag heeft ontwikkeld
als premier van dat land, van een G7-land.
Ik vind het echt verschrikkelijk, wij allemaal.
We hebben daar vandaag in de ministerraad ook bij stilgestaan.
En ik wil u ook zeggen dat uiteraard onze gedachten zijn
bij zijn naasten, bij het Japanse volk.
Maar nogmaals, deze lafhartige aanslag maakt deze dag echt diep en diep triest.
Een zwarte dag.
Vandaag in de ministerraad natuurlijk veel zaken besproken,
het is de een-na-laatste ministerraad voor de zomer.
Uiteraard ook weer stilgestaan bij de situatie stikstof
en de boerenprotesten.
Toch nog een keer ook van mijn kant, op de eerste plaats:
politie en burgemeesters doen ontzettend goed werk
om zaken in goede banen te leiden.
Veel respect daarvoor.
Demonstreren is een groot goed.
Dat hoort bij ons mooie land, dat hoort bij onze democratie.
Je kunt je punt maken, duidelijk maken waar je het wel of niet mee eens bent,
maar nooit door andere mensen in gevaar te brengen,
door distributiecentra te blokkeren of door met trekkers
de snelweg op te gaan.
Dat doe je niet.
En tegelijkertijd snap ik absoluut dat mensen willen demonstreren.
Het zijn ingrijpende zaken waar we het over hebben,
die ook een impact hebben op de levens van veel mensen.
Zeker als je een bedrijf hebt in de buurt van een natuurgebied
met veel koeien of varkens, en je hebt je bedrijfsopvolging geregeld
of je hebt net een bedrijf overgenomen en er is nu onzekerheid.
Dus ik snap dat.
Tegelijkertijd zeg ik: het gesprek moet nog starten.
Het is van belang om die stikstof terug te krijgen,
ook voor de sector zelf.
Maar ook voor de vergunningverlening breed in Nederland.
Voor wegen, woningbouw, noem maar op.
En nee, we gaan niet alle weilanden vol bouwen met huizen,
dat is een onzin-verhaal, dat weet men ook.
Maar we moeten dat samen doen.
We moeten dat doen met de boeren en met de provincies.
Deze plannen verder gaan uitwerken op een haalbare manier,
en Nederland zal daarbij een landbouw-land blijven.
We zijn op dit moment één van de meest innovatieve agrarische landen ter wereld.
Al eeuwenlang lopen we voorop en we hebben ook in die eeuwen
regelmatig zeer grote transities doorgemaakt.
De allerlaatste hele grote transitie was natuurlijk
de ruilverkaveling, Mansholt, in de jaren '50 en '60.
En nu staan we weer voor een grote verandering.
Maar deze sector heeft steeds laten zien met veerkracht
in staat te zijn daarmee om te gaan.
En er is ook veel geld voor beschikbaar.
Er is veel innovatiekracht en we gaan dat met elkaar vormgeven.
Maar ik snap natuurlijk de bezorgdheid bij de boeren.
Ook stilgestaan vandaag bij de oorlog in Oekraïne.
Inmiddels vier en een halve maand aan de gang,
die oorlog, en die is voorlopig nog niet voorbij.
En dat maakt ook nog maar eens duidelijk hoe belangrijk
dat Trans-Atlantische bondgenootschap is, de NAVO, de alliantie.
En vorige week was die NAVO-raad, daar is toen besloten,
zoals jullie weten, dat Zweden en Finland mogen toetreden.
Daar was een probleem, dat is daar opgelost gelukkig,
rondom Turkije.
En nu is het van belang dat die toetreding snel door de parlementen gaat.
Ik ben ontzettend blij dat het hier de ministerraad
en Tweede Kamer lukte dat snel te doen.
Volgende week staat het op de agenda van de senaat.
Dus er wordt tempo gemaakt en daarmee geven we ook een signaal af,
ook als Nederland.
Dat we het belangrijk vinden, dat wij willen horen bij de landen
die als één van de eersten die hele ratificatie voor elkaar krijgt.
Nogmaals, gisteren, het land blijvend veranderd, natuurlijk door de aanname
van een enorme stapel moties in de Tweede Kamer.
Daar gaan we ook mee aan de slag, maar daarmee ook wel het einde
van het parlementaire seizoen daar.
Als kabinet gaan we nog een week door, maar ik denk dat voor
zowel de Kamerleden als voor het kabinet geldt
dat met alle vraagstukken die spelen rondom stikstof,
koopkracht, energie, asiel, dat uiteraard aan al die dossiers
vreselijk hard wordt verder gewerkt.
Ook deze zomer, en dat er uiteraard ook volgende week
nog een ministerraad is, dan zult u me hier zien.
Maar ook daarna, vanzelfsprekend, staan we allemaal in zeer nauw contact
en zo nodig komen we bij elkaar om over zaken verder te spreken
als dat nodig is.
Daarvoor zijn al die onderwerpen te belangrijk
en die kunnen niet blijven liggen.
Dus daar wordt ook aan verder gewerkt.