Goed jullie hier te zien en laat ik beginnen te zeggen
dat ik me realiseer dat we dit akkoord presenteren
in een moeilijke tijd.
Een tijd waarin heel veel mensen hun leven onder druk voelen staan.
Een tijd waarin heel veel mensen, zeker ook door
de aanhoudende coronacrisis, het simpelweg zat zijn.
En tegelijkertijd diezelfde mensen, wij met z'n allen,
zijn ook een land van doorzetters.
Een land van doorzetters, van mensen die bereid zijn
uiteindelijk de schouders eronder te zetten
en ook weer zich door die moeilijke tijd heen te
slaan. Wat dat betreft is het motto dezer dagen in onze samenleving,
los van een aantredend kabinet, volhouden met onze blik naar de toekomst.
Het heeft lang geduurd, het heeft mag ik wel zeggen,
te lang geduurd, het aantreden van een nieuwe coalitie.
Maar ChristenUnie, CDA, D66 en VVD zijn samen tot,
vind ik, een mooi en een stevig akkoord gekomen.
Het grote vraagstuk wat dit kabinet voor ogen staat,
is ervoor te zorgen dat ook in de toekomst,
toekomstige generaties, in staat zijn keuzes te maken
in hun persoonlijk leven.
En daarvoor moet nu het fundament gelegd worden.
En dat moet op de grote maatschappelijke problemen gebaseerd zijn,
daar moet het een oplossing voor bieden.
Op het terrein van klimaat, op het gebied van wonen,
onderwijs en veiligheid.
En dat klinkt abstract, dus laat ik proberen daar
iets concreter in te zijn.
Het betekent dat veel belastingen inderdaad naar beneden gaan.
Het betekent dat we eraan willen werken, dat je een betaalbaar huis kunt vinden
en een vaste baan, dat je leeft in een veilige buurt
en dat criminelen niet in dit land de baas zijn op straat,
dat we een sterk onderwijsstelsel hebben, wat beter
is dan het huidige onderwijsstelsel moet verbeteren, gebruik
maakt van alle energie en krachten in dat onderwijs
zelf, wat je ook voorbereid op de banen van de toekomst.
Dat we ook grip hebben op onze grenzen, dat we weten wie er binnenkomt
maar dat we er ook voor zorgen dat mensen die weg moeten
ook weer weggaan.
En cruciaal dat we dit land schone achterlaten voor onze kinderen
en voor onze kleinkinderen.
En dat doen we met speciale aandacht voor al die hardwerkende middengroepen
en al die mensen die het net wel of net niet redden
in dit land.
Die willen wij een steun in de rug bieden.
We gaan niet over één nacht ijs en we willen ook
de samenleving hierin meenemen.
En ook onze politieke collega's hier in de Tweede Kamer
en ook in de Eerste Kamer, al die constructieve partijen.
We zullen het debat voeren.
Ik denk dat het belangrijk is, juist ook in dat brede politieke midden,
van centrumlinks tot en met centrumrechts, dat debat af en toe op
het scherpst te voeren, gericht uiteindelijk
op het creëren van compromissen.
En we doen het ook op een manier dat het vertrouwen
in de overheid hersteld, want we weten dat dat vertrouwen
vandaag in de overheid en in de politiek, dat dat vertrouwen laag is.
Dat doen we ook met aandacht voor de slachtoffers
van de kinderopvangtoeslagaffaire en de gaswinning in Groningen.
Ik wil de beide informateurs ongelooflijk dank zeggen
voor hun engelengeduld en het feit dat ze ons op zo'n fantastische manier
hebben begeleid in dit proces.
Samenvattend is het de ambitie van deze aantredende coalitie
om te bouwen aan een land waarin we omzien naar elkaar
en vooruitkijken naar de toekomst.
Graag het woord aan de fractievoorzitter van D66, Sigrid Kaag.
Goedemiddag. Wij zijn de onderhandelingen over dit akkoord begonnen met het motto,
we doen het goed of we doen het niet.
En ik denk dat het akkoord dat wij vandaag samen presenteren
daaraan voldoet.
Het akkoord heeft de titel omzien naar elkaar,
vooruitkijken naar de toekomst.
En dat spreekt mij enorm aan, en mijn collega's ook.
Want hieruit spreekt een serieuze ambitie, een sociaal gevoel
en een blik op de toekomst, een progressieve blik.
En toch ook hoort u ook van mij vandaag geen woorden
van trots of tevredenheid.
Deze coalitie moet met bescheidenheid en gepast realisme
elke dag weer werken aan vooruitgang, aan samenwerking,
aan het overbruggen van verschillen.
Er is ontzettend veel te doen, zeker in tijden van corona
maar ook denkend aan de periode die nog komt met corona.
Maar we hebben ambitie.
We hebben de ambitie om te voldoen aan de anderhave-grade doelstelling
van Parijs, een ontzettend belangrijk.
We nemen concrete maatregelen voor 60 procent CO2-reductie in 2030.
We gaan naar klimaatneutraliteit in 2050.
Dat doen we op allerlei manieren, met groene belastingen,
maar ook met enorme investeringen in hernieuwbare energie
en door taboes te slechten op rekeningrijden en ook op kernenergie.
We hebben een grote ambitie voor Europa.
We willen ook weer leidend zijn en een positieve rol spelen
waar we kunnen.
We willen de Europese Unie verdiepen en hervormen voor onze welvaart
en voor onze veiligheid.
Voor mij persoonlijk is die open blik naar de wereld essentieel.
Het sociale gevoel van dit akkoord spreekt ook de vastberadenheid
om 100.000 huizen per jaar te bouwen, waarvan tweederde voor lage-
en middeninkomens.
Maar het zal u niet verbazen dat voor mij het meest spreekt
uit de grote ambitie voor het onderwijs in al zijn facetten.
Kinderen krijgen gelijke toegang tot sport, muziek en bijles,
leraren op basisscholen gaan evenveel verdienen
voor hun belangrijke verdienste als leraren op de middelbare school
en studenten krijgen weer een basisbeurs.
We investeren in onderwijs en wetenschap, ook dus de toekomst van ons land.
Want alle investeringen die dit kabinet zal doen,
zal uw onderwijs en kinderopvang, grootste investeringen vragen.
Maar ook hebben deze partijen indringende gesprekken gevoerd
over het wezen en de identiteit van Nederland.
Wie zijn wij allemaal?
Wat voor land willen we zijn?
Wat voor land willen we doorgeven?
Wie hoort erbij?
Hier blijkt ook de toekomstblik van dit akkoord.
Voor mij is het een progressieve inzet.
Deze coalitie zal opstaan en blijven opstaan
tegen racisme en discriminatie, tegen vrouwenhaat,
antisemitisme, moslimhaat, tegen de beschadigende retoriek
en voor emancipatie, voor de kansen van ieder kind
om zich te ontplooien, ieder mens om zich te ontplooien
en gelukkig te worden.
We doen het voor alle Nederlanders, gewoon of ongewoon.
En voor eenieder wiens vertrouwen in overheid en politiek
de afgelopen jaren is geschonden.
En ongetwijfeld zullen velen wijzen, en terecht, op de hele moeizame start
van deze coalitie.
Dat delen wij allemaal en daarom van ook van mij
geen voldane woorden vandaag.
Het is pas de start en ik sta hier met een hele
ouderwetse Hollandse nuchterheid.
Laten we aan de slag gaan, laten we elkaar zien te vinden
in de kracht van de ideeën, met alle partijen waar zij willen,
en het is een open uitnodiging voor hen om onze ideeën
die op tafel liggen te verbeteren.
Maar laten we dit vooral samen doen voor het land,
want het heeft al lang genoeg geduurd.
Ik geef graag het woord aan de fractievoorzitter
van het CDA, Wobke Hoektstra.
Dames en heren, goedemiddag.
Het CDA heeft zich ingezet voor een coalitieakkoord
waarin we de balans herstellen.
Een Nederland waarin welvaart en welzijn, vrijheid en verantwoordelijkheid,
economie en klimaat daadwerkelijk met elkaar hand in hand
gaan. Een land waarin je juist meer zekerheden hebt
voor onze middenklasse en die overgrote welwillende meerderheid,
die uiteindelijk de ruggengraat is van ons land.
En ik wil graag een paar voorbeelden geven hoe we dat doen.
De eerste plaats willen we inzetten op een betere balans tussen nu en straks.
Iedereen moet kunnen studeren, de basisbeurs komt daarom terug.
We halveren het aantal kinderen dat in armoede opgroeit
en we pakken het woningtekort aan en zetten in
op 100.000 nieuwe woningen per jaar.
We investeren miljarden in infrastructuur en in onze leefbaarheid.
Onze veiligheid staat onder druk.
Drugsgeweld, de moord op een advocaat en een journalist, toenemende overlast.
Het zijn aanvallen op onze rechtstaat en dat vraagt om zowel preventie
als om harde maatregelen, en die nemen we beiden.
En veiligheid vraagt ook om investeringen in onze defensie.
We kiezen ook voor economie en klimaat en duurzaamheid
is essentieel voor onze welvaart en ons welzijn.
Daarom helpen Nederlandse bedrijven te vergroenen.
We zorgen voor de energietransitie en voor iedereen in Nederland
voor een betaalbare energierekening.
We investeren in duurzame toekomst van onze landbouw.
Dames en heren, we kijken ook naar een andere vorm van bestuur.
Er wordt steeds meer van ons als overheid verwacht
en we willen, we moeten recht doen onze mensen.
Dat vraagt om een overheid die meer ruimte biedt
voor persoonlijk contact en ruimte om te handelen.
Dames en heren, een land verander je niet in een dag.
En ja, we zetten na weken, maanden onderhandelen
een belangrijke stap.
Er ligt een goed coalitieakkoord waarmee wij de balans herstellen.
Daarvoor zou ik in de eerste plaats de beide informateurs
die ons niet aflatend hebben aangemoedigd maar ook de coalitiepartners willen
bedanken. We hebben elkaar gevonden in een plan voor Nederland,
een plan waar ieder mens telt.
Maar laten we ook eerlijk zijn, we moeten nu van woorden naar daden.
Ik geef graag het woord aan de fractievoorzitter
van de ChristenUnie, Gert-Jan Segers.
Dank je wel.
Na een jaar vol corona zijn veel mensen moe
en hier in Den Haag hebben we het elkaar ook niet altijd
heel erg makkelijk gemaakt.
En als politiek hebben we lang niet altijd geleverd
waar mensen naar snakken en waar mensen recht op hebben.
En nu staan we hier als vier onderhandelaars
onder leiding van twee buitengewoon kundige informateurs
die ik ook hartelijk wil danken voor hun werk.
En we staan hier met een akkoord.
Niet omdat we denken dat dit het toverstafje is
waarmee met één tikje alles weer mooi wordt,
maar wel omdat we de handen ineengeslagen hebben
in het belang van ons prachtige land.
Dit land is groot geworden omdat hele verschillende mensen,
met hele verschillende opvattingen iedere keer weer zijn gaan samenwerken.
En wat wij niet willen, is dat dit land klein wordt,
omdat wij hier in Den Haag met de ruggen naar elkaar toe blijven staan.
En daarom zijn we om de tafel gaan zitten en hebben we afspraken gemaakt.
En dit akkoord wil twee dingen, en het resoneerde al
in de bijdrage van mijn collega's.
Het wil allereerst omzien naar elkaar.
Met meer zekerheid voor mensen die nu nauwelijks kunnen rondkomen.
Met lastenverlichting voor gezinnen, een basisbeurs voor studenten.
Met betere hulp voor mensen aan de rafelranden van onze samenleving,
daklozen, mensen met schulden, slachtoffers van mensenhandel.
Het tweede dat dit akkoord wil, is vooruitkijken naar de toekomst,
met betere zorg voor de schepping, voor het klimaat.
Met meer geld voor beter onderwijs.
Met een sterkere natuur en met meer perspectief voor boeren.
En met een betaalbaar huis voor starters, voor ouderen, voor gezinnen.
Het is nu december, het is de donkerste maand van het jaar,
maar het gaat ook weer kerst worden.
Dat is het feest van de geboorte van Jezus en de aankondiging voor nieuwe hoop.
Maar dat betekent niet dat je achterover kunt leunen.
Dat betekent dat als je wilt dat het hier nu beter wordt,
dat je aan de slag moet, en dat gaan we doen.
En wat mij betreft doen we dat met de moed van de hoop
en op hoop van zegen. Dank je wel.