U hebt het allemaal wel meegekregen: gisteravond is door de Tweede Kamer
de motie Hermans aangenomen waarbij Wouter Koolmees
en ondergetekende zijn gevraagd om de komende fase van de formatie
als informateurs te begeleiden.
Wat ons betreft een mooie, maar tegelijkertijd ook een lastige klus.
Gisteravond heeft de voorzitter van de Kamer, mevrouw Bergkamp,
de opdracht ook nader toegelicht.
De motie spreekt eigenlijk voor zichzelf: de mogelijkheden
van een kabinet van VVD, D66, CDA en ChristenUnie,
daarbij in acht nemend de genoemde overwegingen
over constructieve betrokkenheid en vruchtbare samenwerking
met andere fracties.
In feite is daarmee in het informatie en in het formatieproces
de eerste van de vier P's op dit moment vastgeklonken.
Partijen, programma, portefeuilles, personen.
Dus we staan aan de vooravond van de gesprekken over de tweede P.
En wij willen vanzelfsprekend zo snel mogelijk aan de slag
en dat betekent ook dat we vandaag al eerste gesprekken gaan voeren
en het eerste gesprek heeft vanochtend plaatsgevonden
met Wopke Hoekstra voordat hij de financiele beschouwingen
in gaat. De eerste besprekingen zullen in het teken staan
van het maken van werkafspraken en daarnaast zullen we gezamenlijk
een agenda opstellen met daarin een route voor de komende periode.
En dat wordt ongetwijfeld pionieren.
De formatiebesprekingen worden immers op een nieuwe leest geschoeid
en dat betekent ook dat er een nader moment zal komen,
waarbij wij ons zullen verstaan met andere fracties
dan de vier fracties die in eerste instantie
om de tafel zitten.
Dat vraagt overigens ook een open houding van de onderhandelingsteams
van de andere partijen en ook van ons als informateurs.
We zullen werkenderwijs kijken hoe dat zo concreet
mogelijk invulling kan krijgen.
Wordt het vanaf nu een eenvoudig traject?
Nee, zeker niet.
Vorige week hebben VVD, D66, CDA en ChristenUnie
een eerste stap gezet om verder te komen.
Er is bij hen, zo hebben wij geconstateerd,
een groot gevoel van urgentie, maar een garantie op succes
is er vanzelfsprekend niet.
Ik heb het gisteravond in de Kamer zo gezegd:
er ligt wel een inspanningsverplichting, die heb ik ook duidelijk
bij alle vier fracties genoemd, maar dat is natuurlijk niet hetzelfde
als een resultaatsverplichting.
Het zal veel vragen van partijen om invulling te geven
aan een nieuwe bestuurscultuur met een beknopt regeerakkoord.
De verleiding om een dichtgetimmerd regeerakkoord te maken is immers groot,
zo is ook in het verleden wel gebleken.
Zeker op de terreinen waar visies en opvattingen van partijen
sterk uit elkaar lopen.
En tegelijkertijd is het goed om te benadrukken
dat het regeerakkoord is bedoeld om vast te leggen
wat de beoogde coalitiepartijen samen willen bereiken.
En daarna is het aan de kandidaat-ministers
om dit in een regeerprogramma verder uit te werken,
en daarmee zal meer afstand ontstaan tussen kabinet en coalitiepartijen.
Daarvoor is een omslag nodig in het denken van partijen
en ook investeren in goede onderlinge verhoudingen
en wederzijds vertrouwen.
Natuurlijk vraagt iedereen zich af: hoelang gaat dit nog duren?
En het antwoord op deze vraag is niet eenvoudig te geven helaas.
Vooropgesteld, uiteraard is er bij de partijen het bewustzijn
dat het geduld in de politiek, maar ook in de samenleving
danig op de proef is gesteld.
Er ligt er ook echt een aantal grote vraagstukken
die om een oplossing vragen.
Denk aan de woningnood, denk aan het klimaatvraagstuk,
de stikstofproblematiek en tal van andere onderwerpen.
Dus iedereen wil er nu de schouders onder zetten
en wil ook vaak maken.
Er is ook al heel veel werk verricht de afgelopen maanden.
De stukken die er liggen, kunnen ook als bouwstenen worden gebruikt
voor de inhoudelijke besprekingen.
De inhoudelijke onderhandelingen gezamenlijk tussen de vier partijen,
moeten dus nog wel beginnen.
En het gaat inderdaad zoals de heer Remkes zei,
om een heel andere werkwijze.
We gaan echt iets nieuws proberen.
Noem het een experiment met een beknopt regeerakkoord
en daarna dus het regeerprogramma.
We zullen dus werkendeweg moeten kijken hoe het gaat, hoe je dat vorm moet geven.
Of dat lang of kort gaat duren kan ik nu niet zeggen
en we willen ons ook niet aan voorspellingen wagen.
Het gaat erom dat we resultaat boeken.
Ik ben ervan overtuigd dat iedereen ervan doordrongen is
om het niet langer te laten duren dan nodig is.
We gaan de snelheid maken, waarbij we de zorgvuldigheid
natuurlijk niet uit het oog zullen verliezen.
Het streven is ook de komende tijd regelmatig bijeen te komen
en we zullen het onderhandelingsteam hier ontvangen voor de onderhandelingen
en het bespreken van de voortgang van hun onderlinge werkzaamheden.
De uitvalsbasis is hier op het Plein, het Logement,
maar wellicht kiezen we er ook voor om soms op andere locaties
sessies te houden als dat nodig is.
De ervaring uit voorgaande formaties leert dat verandering van omgeving
ook het proces wel een zetje kan geven en wat meer diepgang kan geven.
Dit is in hoofdlijnen onze werkwijze/inzet voor de komende periode
en we kijken er zeer naar uit om voortvarend aan de slag te gaan.
Want Nederland heeft behoefte aan een daadkrachtig kabinet
dat de grote problemen aanpakt.
Dank u wel.