Van harte welkom bij de webinar: chauffeurs
in beweging.
Mensen stromen langzaam binnen.
Mijn naam is Linh, ik ben hier vanuit BKB
het Campagnebureau. Wij zijn namens het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid aanwezig als co-host van de expert van vandaag.
We zijn vandaag in een best wel klein aantal, dus in overleg
met onze expert van vandaag, Anniek Boeijinga hebben we besloten
om de interactie van deze sessie graag hoog te willen houden.
Dus mocht u tijdens de presentatie een vraag willen hebben,
breek vooral in en stel deze vraag. Mocht u zich niet
helemaal comfortabel voelen met het live stellen van de vraag,
stel dan de vraag, vooral in de chat. Deze is gewoon actief.
Wij vanuit BKB houden de chat in de gaten en kunnen dan namens
u de vraag aan Anniek stellen.
De webinar wordt georganiseerd
vanuit de campagne de nationale beweegminuut, die deze week is gelanceerd.
Met deze campagne proberen we iedereen met een zittend beroep in Nederland
te motiveren om meer te bewegen tijdens het werk. Het doel is om te beginnen
met Ã©Ã©n minuut per dag iedere werkdag om elf uur 's ochtends en dat
zo vaak mogelijk per dag te herhalen.
We organiseren deze week en volgende week in totaal vier
webinars om lichamelijke onderbelasting te belichten
vanuit verschillende perspectieven.
En vandaag is Aniek Boeijinga bij ons aanwezig. Ze is
gepromoveerd op gezondheidspromotie
onder chauffeurs en gaat ons daar vandaag
alle ins en outs over vertellen.
Nogmaals, vergeet niet je vragen in de chat te zetten om vooral
de interactie hoog te houden en tijdens de presentatie een vraag stellen.
Dan geef ik nu graag het woord aan Anniek en heel veel plezier bij
deze webinar gewenst.
Ja, dank je wel Linh.
Iedereen allereerst van harte welkom. Mijn naam is Anniek. Ik ben vandaag
uitgenodigd om iets van mijn kennis en passie te delen met jullie.
Ik heb gewerkt in het bedrijfsleven,
als consultant. De afgelopen tien jaar heb ik gewerkt binnen
de academische wereld. Ik was daar assistant professor
taal en communicatie en ik ben gepromoveerd op narratieve
gezondheidscommunicatie met als specifieke case vrachtwagenchauffeurs.
Dus daar ga ik vandaag absoluut meer over vertellen en ik ben eind
vorig jaar voor mezelf gestart om bedrijven en organisaties
te adviseren rondom gedrag en gedragsverandering
vraagstukken. Dus ik neem jullie heel graag mee
in mijn promotietraject destijds
en ik ga daarbij focussen vooral op het proces van: hoe ben ik nou te werk
gegaan en wat waren de belangrijkste inzichten
met het idee dat dat voor jullie het meest relevant is.
Linh zei het net ook al, breek vooral in.
Ik ken mijn eigen verhaal. Dus stuur en laat ook weten waar jullie vooral
behoefte aan hebben. En ja,
voel je je niet comfortabel om dat live te doen, gooi het dan vooral
in de chat. Voordat
we beginnen wil ik graag starten met
een vraag, eigenlijk uit oude gewoonte om ook een beetje input
van jullie kant te krijgen, want ik kan jullie letterlijk niet zien,
of jullie wel of geen camera hebben dus ik praat echt tegen een scherm.
Dus ik ben gewoon eventjes benieuwd wat jullie ervaring is
op dit thema. En die
vraag is als we het hebben over chauffeurs
en het bewegen en de onderbelasting,
en dan ben ik even benieuwd wat in jullie ervaring daarvan
de hoofdoorzaak is. Ik heb een abc'tje, je mag
de letter in de chat invullen dat lijkt me voor nu het makkelijkst.
Kijk ik Linh even aan of zij zo even de balans wil opmaken.
Dank je, dus wat is nou de hoofdoorzaak
daarvan. Ligt het bij een gebrek aan kennis? Is
het een kwestie van weten,
gebrek aan motivatie, dus een kwestie van willen. Gaat het nou
mis bij de uitvoering? Lukt het niet? Is het een kwestie van kunnen?
Of is het een andere reden?
Dus ben benieuwd wat volgens
-jullie de hoofdoorzaak is. -Nou Anniek de reactie stromen
al binnen.
Ik zie Jolanda die Abc zegt.
Ik zie ook heel veel Ctjes. Ik tel er
drie. Kayleigh die B aangeeft.
Ook wel echt mensen die de opsomming van de redenen
combineren en Sandra die zegt: een kwestie van
-facilitatie van kunnen. -Ja, dat is dan meer die
-C. -Dus ik zou zeggen dat C het hoogste
-scoort. -OkÃ©, nou dan dank
voor jullie input en interactie, ieder geval. Ik neem hem eventjes mee.
Ik parkeer hem voor nu, geen echte cliffhanger,
maar later kom ik hier nog eventjes verder op terug.
Nou, vanuit verschillende rollen ben ik eigenlijk
betrokken geweest dat bij gedragsverandering dat is eigenlijk
de rode draad door al mijn werkzaamheden,
maar ja, ongeacht de context, de stakeholders
op het specifieke vraagstuk komt het neer op de vraag:
hoe beweeg je mensen nou van A naar B?
Waarbij A de huidige situatie, het huidige gedrag
is, en B het gewenste gedrag. Dus
om het eerst maar eens even helemaal plat te slaan.
Nou, hoe gedrag opgebouwd is, en moet je dat nou
veranderd? Daar zijn best wel wat ideeÃ«n en aannames
over en de meesten zijn gestoeld
op de theorieÃ«n en Ã©Ã©n van de meest invloedrijke
theorieÃ«n is de theory of Planned Behaviour van
Ajzen. Waar veel van die aannames vandaan komen.
En deze theorie van
gepland gedrag, die stelt
eigenlijk dat er verschillende factoren zijn waarmee
je iemands intentie, dus iemand wil om bepaald gedrag uit
te voeren, te beÃ¯nvloeden en dat als die
wil er eenmaal is, dus de intentie positief is,
dat het gedrag daar vervolgens uit
voortvloeit. Dus je zou kunnen zeggen dat het theorie van
gepland gedrag, gedragsverandering omschrijft
als een lineair proces. En daar zitten dus twee onderliggende
aannames bij. Allereerst, dat als de wil voldoende er is, dat het gedrag
daaruit voortvloeit en eigenlijk ook omgekeerd, dat als
iemand niet het gewenste gedrag vertoont, dat dat dus
een gebrek is aan voldoende wil, voldoende intentie.
Ere wie ere toekomt. Deze theorie heeft
een mooi basiswerk neergelegd, maar met de inzichten van nu zijn er ook
al wat vraagtekens bij te zetten. En de eerste is: ja, in hoeverre
kun je nou eigenlijk spreken van gepland gedrag als we weten dat
maar 5 procent van ons gedrag bewust plaatsvindt
en 95 procent, als het al niet meer is van
ons gedrag, onbewust plaatsvindt. Dus je kan
je best voorstellen dat bij een aanschaf van iets
duurs, bijvoorbeeld een auto, dat mensen heel bewust die beslissing
maken en informatie en argumenten graag
willen. Maar dat als je het hebt over dagelijkse leefstijl
routines dat dat toch voornamelijk onbewust
afspeelt. Een tweede vraagteken
dat te zetten is, is bij ja, in hoeverre is dat nou een lineair proces?
Dus dat pijltje van intentie naar gedrag van A naar B,
dat staat natuurlijk heel mooi in zo'n model, maar de praktijk
is vaak veel weerbarstiger, ziet er veel meer uit, zoals dit,
d'r zijn soms offrodes, mensen komen even in de knoop.
Dus ja, in hoeverre dekt
het nou echt de lading van de praktijk?
Een ander punt met dat lineaire proces is dat
het voorbijgaat aan zogeheten intentie,
gedragskloof, dus de aanname dat
als de wil er maar is, de intentie d'r is, dat daar dan automatisch
de actie uit voortvloeit en dat is er eentje die
inmiddels ontkracht is, want er bestaat namelijk een kloof
tussen beiden. Het Ã©Ã©n, ja volgt niet
automatisch, per definitie, altijd uit
het ander. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de context van
gezondheid en gezond gedrag, hebben onderzoekers gevonden,
dat in zo'n 50 tot 53 procent van de gevallen die
intentie zich wel vertaalde naar gedrag, maar in de andere helft van
de gevallen niet. Dus intentie is een goede
voorspeller, maar het is lang niet het hele verhaal. Het is niet genoeg.
En ik denk dat het meest intuitive voorbeeld,
dat zijn de goede voornemens.
Elke toehoorder hier, inclusief ik zou wel
weten dat meestal rond de jaarwisseling,
ideeÃ«n om dingen anders te doen of juist niet meer te doen of wel te doen,
maar dat die wil daar is, maakt helaas nog niet dat dat
ook altijd meteen in de praktijk gebeurt.
Nou, met die nieuwe inzichten zijn ook nieuwe modellen weer
ontwikkeld en ook modellen die zich echt toespitsen
op specifieke contexten, waaronder dus een model
zoals dit, dat zich echt toespitst op gedrag en gedragsverandering binnen
gezondheidspromotie. En dit is het Health Action
Proces Aproach van Schwarzer of kortweg HAPA-model.
En wat daarbij eigenlijk de belangrijkste
inzichten zijn, is dat dit model, dat neemt,
die intentie gedrags kloof mee. Dat zit er als het ware ingebouwd
en ziet het ook niet zozeer als een lineair proces.
Maar het HAPA-model onderscheidt verschillende fases van
verandering. Dus als je die weg hebt van A, het huidige naar
B, het gewenste, dan zijn er verschillende
fases met bijbehorende groepen
onder te verdelen. Te onderscheiden.
De eerste groep zijn
de zogeheten non-intenders.
De naam zegt het al, een beetje non-intentie.
Dus deze groep is niet gemotiveerd,
wil niet op weg en letterlijk niet aan
de startlijn verschijnen. Dan heb je de tweede groep, dat zijn
de zogeheten intenders, dus deze groep heeft de intentie. Ze zijn
gemotiveerd, ze zijn onderweg, maar ze zijn
halverwege de rit uitgevallen door ervaren
opstakels. Dus dit is waar je ziet,
waar die intentie gedragskloof zich in de praktijk afspeelt.
Mensen willen, ze zijn op weg, maar het lukt hen niet
om die eindstreep, dat punt B, het gewenste gedrag om dat
te bereiken. En tot slot hebben we de zogeheten
actors, deze mensen is het wel gelukt
om de finishlijn te bereiken en de opstakels
te overwinnen, en deze groep vertoont dus het gewenste
gedrag. Wanneer je dus kijkt naar die
verschillende fases van veranderingen,
dan onder de streep, zie je dat non-intenders en intenders met
elkaar gemeen hebben dat ze alletwee het gewenste gedrag nog
niet vertonen, maar om hele verschillende
redenen. De non-intenders omdat ze niet gemotiveerd zijn
en de intenders die zijn wel gemotiveerd, maar die worden
gehinderd door opstakels die
ze ervaren in hun context.
En juist deze groep benadrukt het belang van
het mening van de context, want gedrag vindt altijd
plaats in een context. Dus soms als je dus die mooie theoretische
modellen ziet dan lijkt gedrag nog wel eens of gedragsverandering
in een soort vacuum verplaatst geplaatst. Maar gedrag
vindt altijd plaats in een context, in het echte leven.
En tot slot heb je dus die actors,
een groep die soms een beetje over het hoofd wordt gezien want ja,
ze vertonen het gewenste gedrag al, daar hoeft eigenlijk niks meer
te veranderen, maar toch zijn ze best wel goed
om op de radar te houden, want hier schuilt heel veel kennis.
Die actors lukt het dus blijkbaar wel om het gewenste gedrag
te vertonen en het lukt hen wel om opstakels te overwinnen.
Dus wat toen zij nou precies anders?
Welke strategieÃ«n passen ze toe? Dat soort informatie kan heel
waardevol zijn voor de andere twee groepen, de non-intenders en de intenders
om verder vooruit te kunnen komen.
Nou, tot zover het blokje
theorie, even de basis van gedragsverandering en de aannames die
daar zijn. In het tweede blokje van het webinar ga
we het toepassen op de chauffeurs praktijk
en in een laatste derde blokje ga ik in op de kracht van verhalen
en wat zie je, waarom die nou steeds meer in opkomst zijn als
je het hebt over gedrags- en gezondheidspromoties
basically. Linh ik kijk heel eventjes naar jou voordat ik naar het tweede blokje ga
-of er opmerkingen binnen zijn gekomen? -Nee, vooralsnog niet. Als je wel iemand
aan het typen, maar ik laat Kayleigh even rustig uittypen en als de vraag
dan gesteld is, dan zal ik hem ook doorgeven aan jou.
Helemaal goed en nogmaals, dat kan op elk moment. Maar af toe
check ik even in bij Linh, want ik zie zelf de chat niet.
Nou, de chauffeurs praktijk,
ik zei al, ik ben zelf dus gepromoveerd
op gezondheidspromotie van vrachtwagenchaiffeurs.
Er zijn natuurlijk verschillende type chauffeurs,
maar ik heb een specifiek gefocust op vrachtwagenchauffeurs
en in mijn onderzoeksproject was er een een nauwe samenwerking tussen
de universiteit aan de ene kant en echt de transportsector zelf
aan de andere kant. Dus ik ben echt
aan de slag gegaan, van start gegaan met een specifieke vraag van die
transportsector zelf, namelijk: hoe kunnen we vrachtwagenchauffeurs
nou verleiden tot gezonder gedrag?
D'r werd al heel veel gedaan, daar waren een aantal mooie initiatieven
ook vol goede intenties, maar het werkte niet.
Dus de vraag was van: ja, wat werkt dan wel?
En de eerste vraag,
de eerste stap die ik toen heb gezet, is om te kijken van
hÃ©, in welke veranderfase zitten die
vrachtwagenchauffeurs nu.
Waar zitten ze nu?
En dat is een vraag die ik ook
nu graag
aan jullie wil stellen.
Ik hoor wat geluid op de achtergrond, dus ik weet niet
helemaal de achtergrond, maar ik neem aan dat
iedereen hier iets met chauffeurs heeft.
Dus de doelgoep die jij voor ogen hebt,
de chauffeurs in jouw omgeving, misschien ben je zelf chauffeur,
waar ergens op die weg van het huidige naar
het gewenste gedrag begeven ze zich volgens
jullie. En dat mag je even invullen
op de menti, dan kan je letterlijk pinpointen
waar onderweg. Als je nou denkt van nou niet gemotiveerd en dat zet je hem
ergens bij A. Denk je, ze doen het al bij
B. En ja, als je denkt: ze zijn op weg, maar d'r nog niet,
dan kan je ergens op die hele pijl een plekje pinnen.
Dus menti.com
en dan deze code.
Volgens mij schoven er net ook nog wat nieuwe
mensen aan, welkom, ook bij het webinar.
Ikben nu eventjes benieuwd. Ik heb gedragsverandering
eigenlijk weergegeven als een soort weg van A het huidige, naar B
het gewenste gedrag. En eigenlijk mijn eerste stap altijd wat
ik doe in zo'n gedragsveranderingtraject is
om te kijken: hÃ©, waar zit die doelgroep nu,
waar ergens op die weg?
Dat is ook de vraag aan
jullie.
Even kijken, wat er tot nu toe
binnen is.
Mooi om te zien, dus iedereen
zegt: ze zijn al wel op weg, een stukje op weg, of al
wat verder op weg. Ik word natuurlijk altijd
zelf het meest nieuwsgierig naar de de de meer extremere.
Dus mocht iemand willen delen waarom ze nou specifiek dit plekje
op de lijn hebben gepinpoint, voel je vrij om te delen in de chat
of in het echt.
Geen verplichting,
alleen als je voelt van hÃ©, ik wil daar graag wat wat bij toelichten.
Die had ik d'r neergezet, dus ik denk,
ik zal het even zeggen, want mijn chat die blijft hangen, dus ik kan niet typen.
-Ja, heel graag, dank je wel. -Ik ben een leefstijl coach en
beweegcoach en dus
toevallig een vrachtwagen en buschauffeur, die echt wel ook willen
en stappen hebben genomen
al. Dus vandaar dat ik dacht: nou, die zijn echt wel lekker bezig
-met hun veranderingen. -Ja, dus echt wel serieus, op weg, zeg maar
als ik je zo samenvat.
Ja, mooi. En leuk, ook van die concrete
voorbeelden. Iemand anders nog die
iets wil delen, ja, ik word zelf heel blij
om dit te zien en eigenlijk bleek dat ook al
een beetje uit jullie eerste
ABCD'tje, dat er al heel veel C'tjes waren.
Ik ben het onderzoek gestart
in eind 2012, dus dat is ook wel eventjes
geleden. En als ik dan toen die die vraag stelde aan een groot
publiek, dan werd er eigenlijk toch wel standaard B
ingevuld. HÃ©, dus die aanname dat als iemand
het gewenste gedrag niet vertoont, dat dat een gebrek is aan aan
motivatie en dat de chauffeurs allemaal niet zouden
willen. Dus ik ben heel blij om te zien dat
hier wordt
gezien van nou, is dat wel motivatie
of is dat niet gewoon echt meer op dat stukje facilitatie.
Dus wat jullie hier deden, komt heel er in lijn met,
komt overeen, met wat ik ook heb opgehaald.
Daarover zo meer. Nou, waarom hamer ik daar nou zo op? En waarom
is dat nou zo'n belangrijke stap om eerst eens even helder te krijgen
waar die chauffeurs zich bevinden?
Dat is omdat elke fase echt een andere
aanpak, een andere strategie vraagt. Dus voor de groep die nog
niet gemotiveerd is. Dat vraagt om een focus op de waarom.
Dus waarom zou je van A naar B bewegen? Waarom zou je van je huidige
naar het gewenste gedrag gaan? Waarom zou je dat veranderen?
En dat is ook waar de meer traditionele
gezondheidspromotie steevast eigenlijk op wordt ingezet,
op de waarom, op het motiveren van mensen. Maar daar
heeft de groep, de intenders dus
degenen die al wel gemotiveerd zijn, maar gehinderd worden,
die heeft daar geen baat bij. Sterker nog, dat kan ze eerder
een soort van frustreren want ze willen wel,
ze zijn zich daar zelf al van bewust, maar het lukt ze niet.
Dus deze groep, die hebben juist belang bij
een focus op de hoe van: ja, maar hoe doe je dat nou, hoe kom je nou
bij B? Dus dat is ook
de eerste vraag waarmee ik aan de slag ben gegaan om eens
te kijken, nou, waar moet ik uberhaupt op focussen? Waar zit dus de ernst,
wat is hun beleving en wat is hun behoefte?
En om dat te doen ben ik in gesprek gegaan met chauffeurs zelf.
Ik heb ruim 20 interviews
gehouden. Ik ben meegereden op de wagen, ik ben
destijds ook naar het Truckstar Festival geweest. Gewoon om me
een beetje onder te dompelen in hoe het is om te te werken
en te leven als chauffeur. En dat was eigenlijk ook het overkoepelende thema
van de interviews. En daarbinnen
dan dan stuurde ik zo een beetje aan
op gezondheid. Ik heb veel verhalen gehoord
van chauffeurs, dus ik wil ook in mijn presentatie stevast ook graag
de chauffeur even aan het woord laten. Dus hier de quotes van
Ã©Ã©n chauffeur die ik heb gesproken en die vertelde mij van: moet
je horen. Het is heel simpel: als je niet gezond bent,
heb je ook geen leven. Een rare vraag, gezondheid is gewoon
het belangrijkste wat er is.
Klaar als een klontje.
In datzelfde interview, dus de interview duurde ongeveer een uur,
vertelde diezelfde chauffeur me dit: ja, je moet toch,
een, elk mens moet wat hebben wat niet goed is. Als we moeten
gaan leven, naar alles wat goed is, ja, dat heb ik in het ziekenhuis ook
gezegd. Ik zeg: als ik moet gaan leven naar alles wat goed is,
krijg ik twee spruitjes, drie sperzieboontjes, twee blaadjes sla
en een glas water, en dat is gezond. Nou, ik doe dat
niet, ik haal 's avonds wel eens spareribs dan gaan die spareribs gaan daar
die oven in en dan zit ik heerlijk tevreden, lekker op m'n gemakkie
en dan zal ik 70 worden in plaats van 75.
Dus deze chauffeur heb ik hier even aan het woord
gelaten om te laten zien dat er chauffeurs zijn die,
ondanks dat ze gezondheid wel belangrijk vinden,
niet altijd heel gemotiveerd zijn om hun leefstijl aan te passen,
om meer te bewegen of gezonder te eten.
En ik heb, ja, wat je dus bij interviews
doet, is dat je naar patronen gaat kijken, van hÃ©, wat komt er naar boven in die
gesprekken. En wat opviel en ook terug te lezen
is in dit stukje, is dat de chauffeur zegt: ja, gezondheid is
belangrijk, maar genieten van het leven ook.
En die maar is een opvallende. Want dat laat zien
dat chauffeurs die nog niet gemotiveerd zijn, chauffeurs als
deze, dus ervaren dat een gezond leven
in strijd is met genieten van het leven.
En dat zijn van die haakjes die je kunt opslaan
van: hÃ©, hier valt misschien nog winst te behalen
door te laten zien dat beiden ook hand-in hand kunnen.
Andere dingen die dus naar voren kwamen is dat
de winst op korte termijn zwaarder weegt dan de winst op lange
termijn, van nou, dan geniet ik lekker ook nog op m'n gemakkie
in het hier en nu en dan zal ik 70 worden in plaats van
75. Andere chauffeurs zeiden: okÃ©, ja,
ik weet, ik heb vandaag de dag wat er morgen is, dat weten we niet.
Veel verhalen van kanker zus, kanker
zo en dergelijke. Dus dat ze ook zoiets hebben van ja, ik leef met de dag,
want die is me in ieder geval gegeven. Dus die winst op korte termijn,
het genieten in het hier en nu, die weegt dan toch wel
zwaarder. Perspectief
of het frame, wat ze soms dan gebruiken op gezond leven. Hoe ze dat nou
definiÃ«ren, in dit geval, wat
de chauffeur zo schetst ook van nou gezond leven, dat is twee blaadjes
sla, een spruitje en een glaasje water bij wijze van
en dat zagen we ook terug als je het hebt over bewegen
of sport, dat dat ook net als dit heel hoogdrempelig
wordt neergezet. Dus dat dat echt, af en toe kapot gaan in de sportschool,
zweten met apparaten in de weer,
dat dat een vrij hoogdrempelige invulling is
van gezonder leven. Ook het perspectief op de eigen
gezondheid, daar was wel ook iets leuks
in terug te vinden. Dat
ze over het algemeen, ze waren niet echt gemotiveerd
omdat ze hun eigen gezondheid over het algemeen ook wel als goed
beschouwden en daarbij viel op dat ze hun eigen gezondheid
vergeleken met collega chauffeurs, maar niet zomaar collega chauffeurs,
chauffeurs die d'r slechter aan toestaan. Dat noem je met een mooie term:
downward social comparison, dat is een soort
neerwaartse vergelijking,
waarbij je zelf dus positiever uit de vergelijking
komt. Super menselijk. Dat doen we allemaal
in verschillende contexten. Maar bij deze chauffeurs viel dus
op dat ze hun eigen gezondheid relatief goed
aanschouwde, terwijl ze toch wel knie falen
hadden of ergens last van hadden. Maar ach ja, een ander heeft
het veel zwaarde. D'r is nog steeds niet echt een aanleiding
om daar iets aan te gaan doen. Een omslagpunt werd daarbij wel
door verschillende chauffeurs los van elkaar genoemd, bij
de leeftijd van 50 jaar, want dat is soort punt
waar ook de pijntjes of de kwaaltjes niet langer echt meer
gebagatelliseerd kunnen worden of weg vergeleken kunnen
worden, om het zo maar te zeggen, en dat dat dan, ja toch wel een beetje
op begon te tellen en wat ze dachten: nou,we moeten er misschien toch maar wat
aan doen. Dus zover even een inkijkje bij
opvallende punten, bij het groepje chauffeurs dat nog niet gemotiveerd
is.
Nog een andere chauffeur aan het woord
en die vertelde: ja, en dan was
je de hele week niet thuis geweest en dan zeg je dag, ik ga
zaterdagmiddag fietsen en dan zegt ze: je bent de hele week al
weg en dan ga je weer bij wijze van hÃ©, dat werkte gewoon
niet. Ik sprak ook heel veel
chauffeurs die dat beeld dat jullie net ook al schetsten,
zowel in de poll als het voorbeeld dat net genoemd werd,
dat echt wel gezonder wil leven en ook al verschillende malen
hebben geprobeerd om dat te doen. Maar dat ze echt aanliepen
tegen drempels en opstakels zoals
deze chauffeur net ook afsloot van: dat werkte gewoon niet.
Het lukte niet. De belangrijkste drempels
en opstakels die daarbij naar voren kwamen zijn
de ongewone en onregelmatige werktijden,
het gebrek aan sportfaciliteiten langs de weg.
Verleidingen, zowel binnen de werkcontext,
dus denk aan tankstations truckstops maar ook
in de thuissetting, dus denk aan verjaardagen
of voorraadkasten.
En tot slot waar deze quote ook een mooi voorbeeld van was,
de sociale verwachtingen, slash verplichtingen van het thuisfront
om het zo maar te noemen. Dan ben je zo'n hele week weg geweest,
ben je veel van huis als chauffeur en dan kom
je thuis. Ja, dan wordt daar ook wel wat van je verwacht misschien,
want we hebben het nu steeds over chauffeurs.
Maar het zijn natuurlijk mensen met als beroep chauffeur en daarnaast zijn
ze zoveel meer: man, partner, vader,
opa, echtgenoot, broer, noem het maar op en ik noem nu dus
nu alleen maar de mannelijke varianten. D'r zijn absoluut ook vrouwelijke
chauffeurs. Daar geldt helemaal hetzelfde voor, dus het is niet
maar Ã©Ã©n rol. Nou kwamen uit die gesprekken ook
best wel wat strategieÃ«n en wat tips en dingen die
ze zelf hebben aangebracht in hun leven, om daar dan mee om te gaan.
En als antwoord op die ongewone en onregelmatige werktijden gaven
de chauffeurs aan van: ja, ik probeer gewoon zoveel mogelijk
structuur aan te brengen in mijn dag, door in ieder geval
op vaste tijden te eten en op vaste tijden eventueel wat
te bewegen. Want het was ook dat heel veel chauffeurs
keurig een brood trommeltje met zich mee hadden Dan heb je toch wat meer
in eigen hand wanneer je dat broodje naar binnen werkt.
Leuk om te horen dat vaak die broodtrommeltjes
van tevoren voorbereid waren
door de partner,
dus die heeft daar ook een een een mooie rol in.
Dan heb je bij gebrek aan sportfaciliteiten dat chauffeurs ook
echt wel dingen weten te noemen waarbij je geen sportschool of sport
apparatuur nodig hebt. Want ja, soms kom je laat thuis, is
de sportschool dan nog wel open. Dus het bekende blokje
om, de trap in plaats van de lift.
Ja, dat soort dingen werden wel genoemd als goh, nou ja,
dat probeer ik dan zelf een beetje te doen, om dan toch een beetje aan
m'n beweging te komen. Als je het hebt over de verleidingen,
daar waren ze allemaal heel helder over. Wilskracht
en doorzettingsvermogen. Je moet gewoon geen lekkers
in je in je cabine halen en ja,
gewoon d'r langs lopen als je het ziet of ruikt.
Het is een kwestie van doorzettingsvermogen en natuurlijk, als
je moe bent, is dat veel lastiger dan wanneer je helemaal
fit bent. En dan bij die sociale
verwachtingen en verplichtingen, nogmaals, wat er ook een beetje aangehaald
werd al in die in die quote en dat was opvallend dat
eigenlijk geen van de chauffeurs daar echt een een passend antwoord
op had. Dus dat is de drempel
waarbij het het type beroep eigenlijk ook,
de drempel soortvan doorvertaald naar de thuissituatie,
en ja, daarbij vond ik het toch wel
belangrijk om dus die hele context mee
te nemen waarin de chauffeur zich begeeft.
Want als bijvoorbeeld werknemer of transportbedrijf heb
je dat misschien niet per sÃ© op je radar, maar dat gedrag, dat dat
sijpelt door in de gehele context van de chauffeur,
zowel in zijn werk als in zijn persoonlijke leven.
Anniek, ik krijg een vraag binnen en ik deel die even met
jou. Jolanda vraagt: hoe ga
je beweegmomenten, bijvoorbeeld ieder half uur even
staan, dat is de Ã©Ã©n van de taglines van de campagne, invoeren
in het leven van een chauffeur? En mocht je zelf
daar eventueel vanuit de SZW nog
aanvullende opmerkingen over dan kan ik die ook bieden. Maar ik ben ook erg
-benieuwd naar jouw antwoord, vooral. -Ja, ik hoor
meteen een van de chauffeurs die ik heb gesproken.
'Het is een utopia weet je wel, dat gaat helemaal niet met ons beroep'.
Ik denk dat elk half uur
letterlijk even gaan bewegen, dat ja,
je kunt niet terwijl je rijdt, zeg maar gaan staan.
Dus het is en blijft een feit dat je als chauffeur gewoon
een uitdagende werkomgeving wat dat betreft hebt. D'r zijn heel veel dingen
die wel kunnen en ik denk dat je daar vooral ook op kunt
focussen, maar echt letterlijk, elk half uur bewegen.
Ik zou veel maar kijken van ja, wat past er in dat wat
je al wel hebt? Dus wat zijn nou de momenten waarop
je wel wat meer kunt bewegen. En ik moet eerlijk toegeven toen ik zelf aan
het onderzoek begon en ik dus echt weinig nog wist
van de chauffeurs wereld, dat ik dacht: nou, ze hebben die rij-
en rusttijden dat is allemaal keurig in wetgeving
opgeschreven. Dus zodra ze rusten kunnen ze toch prima
even een stukje lopen. Toen kwam ik er al heel snel achter
dat het feit dat de wagen stilstaat betekent niet dat
de chauffeur stilstaat. Met
de krappe planning zie je dat dat heel strategisch wordt ingezet om af
en toe dan even te laden enzo. Dus ja, daar heb ik niet,
ja, nogmaals het eerste wat ik hoorde is utopia, omdat echt
elk half uur even te staan. Bij chauffeurs
zul je toch opzoek moeten naar andere
oplossingen dan een minuutje hier of een minuutje daar.
Linh heb jij daar nog een aanvulling op.
Ik herken deze geluiden heel erg, ook in gesprekken met
vrachtwagenchauffeurs die wij hebben gevoerd. Die geven dat ook zeker
aan dat zij tijdens het rijden natuurlijk wel zitten. Maar als ze moeten
laden of los zijn natuurlijk gewoon heel erg in beweging. Het verschilt ook
gewoon heel erg in de context van je werk, want we spraken bijvoorbeeld laatst
een trambestuurder van HTM en die gaf aan:
ja, ik ga even als ik koffie drink in m'n pauze, dan loop ik even
een blokje om bij ons, bij de remise en terwijl
andere collega's misschien eerder ervoor kiezen om koffie zittend te drinken. Ja,
het zijn de kleine dingetjes en ik denk dat dat ook echt oprecht
maatwerk vergt voor chauffeurs.
Ik wil wel graag nog een reactie van Ria meegeven en dan geef ik de beurt aan
Jolanda want die heeft een hand opgestoken.
Ria geeft aan, ik praat even voor de taxichauffeur met laag loon.
Ik merk in gesprekken dat ze wel willen, maar gezond eten een stuk
duurder is dan slecht voedsel, dan ongezond voedsel.
Wil dit toch wel graag aangeven als aanvulling op wat je net
zei. En nu geef ik graag de beurt aan Jolanda, die heeft haar hand netjes
opgestoken dus ga je gang Jolanda.
Ja, ik ben Jolanda, bedrijfsfysiotherapeut en ik denk al
heel lang na over de chauffeurs.
En ik denk dat, het is heel leuk dat we beginnen bij
gedragserandering, maar moeten we niet terug naar de tekentafel
en zorgen dat de cabine er anders uitziet zodat
een chauffeur misschien ook staande kan
rijden. Ik ben geen techneut
maar ik denk dat op moment dat die mogelijkheid er is,
kan je hem ook gebruiken. Nu is er geen mogelijkheid.
Dus ik had al bedacht
een soort segway achtig iets waardoor mensen staande kunnen rijden.
Als jij gehandicapt bent, heb jij een auto waar je met
de hand alles kan besturen. Is er dan geen ruimte dat je je stoel op kan klappen
-zodat je kan staan? -Ja,
nee, dankjewel.
Daar ga ik zo even op in. Ik denk of dit een passende oplossing zou
zijn, dat zou maar Ã©Ã©n iemand weten en dat zijn
de chauffeurs zelf. Zeg maar of dit voor hen zou helpen, of ze dit fijn
zouden vinden. Maar Jolanda wat ik jou ook hoor zeggen,
is van ja, moeten we niet veel
breder kijken dan alleen de chauffeur zelf? Dat gevoel deel
ik heel erg. Dus ik loop een beetje op de zaken vooruit. Maar in hoeverre
ligt het nou allemaal binnen de verantwoordelijkheid van de chauffeur
zelf, om maar een een gezonde leefstijl met in toch echt wel
een uitdagende werkomgeving te bewerkstelligen?
Dus deels, ligt die verantwoordelijkheid ook daar en deels
willen ze die verantwoordelijkheid ook. Veel chauffeurs zeggen ook:
ik doe dit beroep ook om de vrijheid, autonoom. Dus dat zijn ook belangrijke
kernwaarden van de chauffeurs. Maar tegelijkertijd is
ook de werkomgeving die het gewoon extra, zeg maar,
extra lastig maakt om gezonder te bewegen.
Zeker bij een groep waarbij je hier dus ook ziet dat
de meerderheid het echt wel wil, denk ik dat dat ook
een extra belletje doet rinkelen van jongens, ze willen wel,
ja, dus juist dat faciliteren, waar kunnen we ze nou
helpen? En hoe kunnen we ze nou helpen? En ik denk dat dat ook echt
in overleg met de chauffeurs, zeg maar, vorm gegeven zou moeten worden,
maar dit is daar een mooi voorbeeld van. Ja, dank je wel.
Nog andere vragen opmerkingen?
Voor nu nog niet, maar als die komt, dan zal ik het zeker
-aangeven. -Helemaal
goed. Dus even
samenvattend. Ik ging dus als eerste stap,
zeg maar ja, dacht ik, ja, waar zitten ze nou ergens? Wat is nou die
verander fase van de vrachtwagenchauffeurs waar ik dus
specifiek op heb gericht. En daar bleken dus twee subgroepen
te zijn, dus Ã©Ã©n groep die nog niet gemotiveerd is.
Dat was ja, de minderheid en een groep die wel gemotiveerd
was, maar gehinderd werd. En uit de interviews zelf kwam al
duidelijk naar voren dat dat de overgrote groep was die echt wel wil
en we hebben daar nog een vragenlijst, zeg maar, achteraan gegooid bij een andere
groep, omdat dat ook eens een beetje kwantitatief
te kunnen duiden over wat voor getallen hebben we het nou? En daar bleek dus dat
ruim 80 procent van de chauffeurs
wil en vaak ook al wel
meerdere pogingen hebben ondernomen om gezonder te leven.
Dus ja, wat ik dacht is: goh wat valt hier veel
te winnen met een groep die al wil.
Dan als tweede stap, dus ik dacht okÃ©,
ik weet waar ze ongeveer zitten en ik weet dat
je bij een groep die niet gemotiveerd is, dat je op de waarom
en bij de andere groep meer op de hoe, Maar welke specifieke focus
is nou veelbelovend? Wat zijn nou de haakjes? Wat is nou uit die
interview data gekomen,
waar potentie is, waar ruimte zit
om wat wat
te creÃ«ren,
wat te veranderen? Nou bij die waarom, dus voor die chauffeurs die nog
niet gemotiveerd zijn, heb je eigenlijk soort van
twee smaken, dus je kunt ervoor kiezen
om A heel onwenselijk te maken, zodat mensen ervan weg willen
bewegen. Of je kunt juist B heel wenselijk
en aantrekkelijk maken, zodat mensen er naartoe willen bewegen. Dus dat zijn
eigenlijk twee verschillende ingangen om hetzelfde te bereiken
of een combinatie van beide kan natuurlijk.
Wat wij hebben gedaan is omdat we zagen, wij hebben
voor de groep chauffeurs die nog niet gemotiveerd was, dat
we zagen dat ze nou hun eigen
gezondheid en huidige gedrag als best wel positief
beschouwden, omdat ze dus bij dat downward social
comparison zichzelf vergeleken met mensen die er slechter aan toe waren
Dat we dachten van hÃ©, daar daar is een haakje,
daar kunnen op inspelen door te laten zien of ze op de Ã©Ã©n of andere
manier wakker te maken dat ze met hun huidige gedrag daadwerkelijk
wel risico lopen, ook onder de leeftijd van 50.
En wat betreft die wenselijkheid,
wenselijkheid dus van het gezonde gedrag of meer bewegen.
En daar dachten we van: ja, hoe kunnen we nou die winst
op de lange termijn, die nu vaak heel abstract is, hoe kunnen we die nou
waardevoller maken, meer waarde geven? En de manier
om dat te doen is om in te spelen op de waarde van de chauffeurs zelf.
Wat voor hen belangrijk is. En ik schetste
het net al een beetje: een chauffeur is meer dan alleen een chauffeur,
dus bijvoorbeeld
75 in plaats van 70, dus dat je vijf jaar langer hebt.
Wat nou als je dat framed als dat je vijf jaar langer
je kind ziet of vijf jaar langer om te genieten van
je kleinkinderen, kijk, dan krijgt
het waarde, wordt het minder abstract, concreter hebben
ze daar zelf meteen een gevoel en een beeld bij. Dus even
als voorbeeld van hoe je daar op basis van de verhalen die
je krijgt, zeg maar invulling aan kunt geven.
Voor de groep die al gemotiveerd
is, de grootste groep, verreweg,
ja daar ligt de foto's op de hoe. Niet zozeer op de A, of de B zelf,
maar de weg daarnaartoe, dus
de pijl
en dan het werkelijke plaatje. Dat is
de weerbarstige praktijk die iedereen kent, maar voor chauffeurs
nog extra aan de orde is. Dus inclusief
de verleiding en opstakels en inclusief ook strategiÃ«n
om hiermee vervolgens om te gaan. Dus dat
is die focus op de hoe. Hier hebben we vooral ingezet
op een laagdrempelige invulling van meer
bewegen, gezond leven. Dus in plaats van dat hele
hoogdrempelige, hebben we gewoon hele specifieke voorbeelden
van wat Linh bijvoorbeeld noemde, tijdens je koffie
even een blokje omgaan of je wagen net iets verder parkeren,
en vervolgens dus hele specifieke voorbeelden te geven,
maar ook specifieke oplossingen
voor wanneer dingen anders lopen dan gepland.
Dus strategieÃ«n om daar dan vervolgens mee
om te gaan met dat soort obstakels of verleidingen
die je onderweg tegen komt. Ja, en we hebben dus daar
ook om, omdat juist ook die strategie van hoe nou om te gaan met
dat, met die sociale verwachtingen, als je lang weg bent geweest van huis.
Dat geldt natuurlijk voor chauffeurs, vrachtwagenchauffeurs iets meer
dan voor buschauffeurs of tramchauffeurs,
maar we merkten dus dat die strategie nog het meest
ontbrak. Dus we dachten: hÃ©, dan kunnen we daarop inspelen
om dat ook als een voorbeeld mee te nemen. En het mooie
is dus dat door die sociale strategie, dat tijd
samen met je kind of je partner, samen fietsen, samen voetballen.
Dat laat niet alleen zien dat gezond leven hand-in hand kan gaan,
met genieten van het leven, dus iets leuks doen
samen. Maar dat sluit ook weer meer
aan op wat voor een chauffeur
of eigenlijk ieder mens het belangrijkste is.
Dus dit was eigenlijk even een blokje theorie en theorie
toegepast op die chauffeurs, praktijk en de belangrijkste inzichten die
ik daar heb opgedaan. Misschien een bak aan informatie,
dus laat het even bezinken en ook hier weer: als er vragen zijn
of opmerkingen of specifieke voorbeelden,
dan hoor ik die graag.
-Ik zie Linh heel rustig. -Volgens mij zijn de vragen tijdens het
moment zelf gesteld, dus volgens mij kan je nu doorgaan.
Dan gaan we dus door naar het volgende blokje.
Dat is het blokje van verhalen. Ik zei al,
ik ben gepromoveerd op narratieve gezondheidspromotie, dus narratief.
Narratieve verhalen en die zijn echt in opkomst.
De laatste decennia worden heel vaak verhalen ingezet als een soort van
vorm van gezondheidspromotie, dus dat
wilde ik absoluut meenemen vandaag om iets meer te vertellen over die kracht
van verhalen. En die is vrij intuitief misschien,
want van oudsher en van jongs af aan delen
wij als mens, als mensheid al verhalen
en we delen ze, we luisteren ernaar,
we vertellen ze en dit is altijd een hele natuurlijke
manier geweest, niet alleen als entertainment, maar ook om hele
belangrijke informatie met elkaar uit te wisselen en over te brengen.
En dat maakt, omdat we daar zo vertrouwd mee zijn,
dat wij ook heel goed zijn, zonder enige training
of wat dan ook, om dus boodschappen uit verhalen
te ontrafelen die landen aardig goed.
Nou, je kan je voorstellen dat
een verhaal ook veel aantrekkelijker is
dan bijvoorbeeld een meer traditionele
gezondheidsbrochures, de prints echt dat traditionele
gezondheidspromotie. Wat vaak bolstaat van
de argumenten, dat vraagt veel meer
cognitieve capaciteit,
is ook vaak wat meer, ja, roept meer weerstand op. Het is een soort foldertje
waarvan je bij voorhand al bijna weet van: dat moet iets van mij, dat wil iets van
mij, ik moet iets anders doen. En ik noemde
het net wel eventjes. Chauffeurs die doen dat vaak ook wel om vrijheid
of dat ze het mooi vinden onderweg. En gezondheid is ook echt
iets van jezelf. Het raakt een universele
kerwaarden van het behoud van je eigen leven.
Dus blijf daar maar van af, daar ga ik zelf over.
Wat ik net ook al noemde, is dat gedrag altijd
plaatsvindt in een context. En verhalen bieden
die context. Die laten zien.
Die bieden de gehele context en daarmee geven ze ook
betekenis. Dus door de context krijgen dingen
betekenis bij verhalen. Dus het is een hele universele vorm
die niet alleen begrijpelijker is, vaak dan de traditionele manieren
van gezondheidpromotie, maar ook aantrekkelijker is.
Daarnaast dat het een universele
communicatievorm is, hebben verhalen
vaak ook een universeel patroon, hoe ze inhoudelijk zijn
opgebouwd.
En je kunt hier eigenlijk elke
film, elk boek opleggen, zeg maar, over deze blue
print. Het wordt de hero's journey genoemd en het is
een persoon, een personage dat
na een soort inner call of een roep van buitenaf op pad gaat
om diens persoonlijke doel,
noem het een schatkist, noem het een prinses of juist iets anders,
weet je wel, gezonder leven te bereiken. En op die weg
daarnaartoe komt die allerlei
strubbelingen tegen die die moet overwinnen. Om vervolgens
zijn prinses te redden, moet eerst de draak worden worden
verslagen. Even het hele clichÃ©
voorbeeld, maar al in al die verhalen komt dat terug
dat eerst hindernissen moeten worden overwonnen
om vervolgens een bepaald doel te bereiken. Je hebt helpers,
ik noem maar even weer voor de chauffeurs bijvoorbeeld, een partner die een broodje
moeten voorbereiden met gezond eten. Maar je hebt ook
de bad guys zeg maar degene die jouw persoonlijke doel
tegengaan, bijvoorbeeld een uitdagende werkcontext
om het zo maar eventjes te noemen. Dus,
verhalen lenen zich
heel erg voor die weg van A naar B,
in het patroon zelf, wat ze vaak hebben
inhoudelijk. Dus zo kunnen verhalen niet
alleen door dat niversele
in hun vorm, maar ook het universele van hun inhoud
goed worden ingezet als een soort brug, als een bruggenbouwer
om van het huidige naar het gewenste te komen.
Verhalen kunnen laten zien wat de onwenselijke of juist
de wenselijke gevolgen zijn van bepaalde gedragingen,
dus daarmee kunnen ze laten zien dat
het loont om op weg te gaan, of bepaald gedrag
te vertonen.
Maar ook heel specifiek kunnen verhalen worden ingezet
als een brug voor de intentie,
gedragskloof. Om die hoe-vraag te beantwoorden,
omdat dat is waar verhalen in essentie
over gaan. D'r komen opstakels onderweg,
hoe moet je die nou overkomen om dan toch je doel te te bereiken?
Dus verhalen als brug in bredere zin, om van A naar B
te komen, maar ook heel specifiek voor de doelgroep, die
het niet lukt, door al die hindernissen, om te laten zien
wat je kan verwachten aan uitdagingen onderweg. Als
je er op kunt anticiperen dan kun je d'r op voorbereiden en sta
je bij voorbaat al wat sterker op je schoenen, maar ook door te laten zien
hoe je vervolgens kunt handelen om dat te boven te komen.
Nou, dat hele concept als verhalen, als brug,
dat is de story bridging, zeg maar de titel van
mijn proefschrift. Het concept wat daaruit is
voortgekomen en het is niet alleen een concept
of een mooie titel, maar het is ook uitgewerkt als
een methode en de methode heeft vier
stappen. En de eerste twee stappen hebben we eigenlijk al net
doorlopen. En dat is door de persoonlijke verhalen van
de chauffeurs, de persoonlijke naratieven als input
te gebruiken voor gezondheidspromotie.
Dus door in gesprek te gaan kom je erachter van:
hÃ©, wat is nou die verander fase, waar zitten ze nou ergens? Wat is
hun beleving en behoefte? En vervolgens iets
dieper d'r in van: okÃ©, waar zijn nou die haakjes?
Welke specifieke inhoudelijke focus.
Dieper dan de waarom en de hoe. Waar zit nou
de ruimte.
Eigenlijk een soortvan journey mapping van
waar kunnen we op inhaken.
Nou, storybridging gaat nog wat verder. Daarin wordt
verhalen niet alleen als input gebreid, maar ook als output.
Dus hier wordt de kracht van verhalen gebruikt
om de boodschap, de gezondheidspromotie ook vervolgens daarin
te verpakken en te delen met chauffeurs,
met de doelgroep. Dus als
uitkomst, zeg maar, van die eerste twee stappen heb je een aantal
baksteentjes als het ware die het skelet vormen. Echt,
waar moet het over gaan? Waar zitten ze ergens? En dan vervolgens,
in stap drie, ga je met die bouwsteentjes een verhaal
bouwen. Nou, dat kan verschillende vormen. Er zijn
heel veel verschillende verhalen en in deze tijd ook heel veel verschillende
media die je daarvoor kunt gebruiken. Dus ik zou zo'n hele webinar
kunnen vullen, alleen al op dat derde punt.
En ook als je bijvoorbeeld de ruimte hebt
om meerdere verhalen te delen, kan je ook gewoon bestaande
verhalen delen, van chauffeurs bijvoorbeeld onderling,
waarvan jij al weet: hÃ©, dit zit erin of hÃ© dat komt nog wel bij een volgend
verhaal. In een onderzoeksetting als
ik had, moesten de verhalen natuurlijk
in zekere zin een beetje perfect zijn, theoretisch gefundeerd.
Moesten al die puntjes in Ã©Ã©n verhaal naar voren komen.
Dus wat ik heb gedaan, is ik heb de verhalen ontwikkeld.
Zo voelt het niet echt, want ik had natuurlijk een stapel aan transcripties
liggen van de interviews en ik heb gewoon echt de verhalen van
de chauffeurs zelf soms wat samengevoegd, vaak
de letterlijke bewoording aangehouden
en zo tot twee verschillende verhalen gekomen,
voorbij de subgroepen. En daarna de vierde belangrijke stap is
om die verhalen ook te gaan testen voordat je ze de wereld groots ingooit.
Nou, dit soort verhalen noem ik dus
veranderverhalen. Ze hebben wel een perspectief doel,
maar dat ligt er veel minder dik op dan bij zo'n brochure.
Het is veel meer het onderling uitwisselen van
tips ook vaak, en situaties.
Er zijn wel een paar voorwaarden, waar moet zo'n verander
verhaal nou aan voldoen, wil
het zo effectief mogelijk zijn? Nou,
allereerst is dat al die bouwsteentjes van stap Ã©Ã©n en stap twee,
dus die verander fase en die focus, dat die erin
terugkomen. Dus dat het verhaal, de plot,
personages, dat die in lijn zijn met de beweging,
de behoefte en de veranderfase van de chauffeurs.
Daarnaast moet de personage in het plot ook herkenbaar zijn. Dus dat hoeft niet
per se een verhaal te zijn dat echt
gebeurd is, maar het moet wel een verhaal zijn dat echt gebeurd moet
kunnen zijn, dus dat moet realistisch en authentiek
zijn of in ieder geval zo aanvoelen voor de chauffeurs.
Dus daarom is er ook heel veel voor te zeggen om gewoon onderlinge
uitwisseling van verhalen rond om de thema's
in gang te zetten. Gebruik bij voorkeur een ik-verteller
wanneer je een verhaal vanuit de ik schrijft.
Als lezer stap je dan letterlijk in de schoenen van de verteller,
je maakt het letterlijk mee door de ogen
van de chauffeur die zijn verhaal deelt.
Dat maakt het letterlijk en figuurlijk makkelijker om in te stappen
in het verhaal en om het mee te beleven. En als je 't al een deeltje hebt
meebeleeft, heb je het al geÃ¯nternaliseerd en wordt
het een stuk makkelijker. Nou, niet heel veel makkelijker natuurlijk,
maar 't wordt wel makkelijker om het in het echte leven ook,
zeg maar, toe te passen. Je hebt het ergens al een beetje meegedaan.
Wanneer je dus inzet op die hoe en en concrete tips
en strategieÃ«n deelt is het wel heel belangrijk dat die strategieÃ«n echt binnen
het bereik van een chauffeur zelf liggen, dus dat
ze daarvan niet afhankelijk zijn, per sÃ© van anderen, maar dat ze dat ook
-echt zelf kunnen toepassen. -Anniek, we krijgen een vraag binnen.
Waar gaat de chauffeur de verhalen horen?
Is de vraag. En dan wellicht misschien ook aanvullend. Heb
jij concrete voorbeelden van bedrijven die bijvoorbeeld goed bezig zijn
met storybridging en de vormen waarop
-ze het verhaal vertellen? -Da's een goeie. Ik ben destijds
heel erg opgetrokken, ik heb samengewerkt met verschillende
bedrijven. Ik denk dat die het destijds ook wel doorgevoerd hebben,
er was ook drive, zeg maar een soort online community
destijds in het leven is geroepen om daar de verhalen onderling te delen.
Wat ik wel heel erg merkte, is dat chauffeurs
na werktijd niet per sÃ© erg
op zoek waren naar fora ofzo van andere vrachtwagenchauffeurs.
Ze hadden juist zoiets van, nou, als ik even thuis ben, dan ben ik even
geen chauffeur. Dus mijn belangrijkste inzicht
hier zou zijn van: ja, gebruik de media,
de kanalen die d'r nu al zijn en waar chauffeurs een goeie
positieve ervaring mee hebben, de bron die ze in zekere zin vertrouwen.
Ik heb met veel bedrijven samengewerkt.
Als zij zelf altijd
de afzender zouden zijn, zou er soms ook wel wat meer wantrouwend
naar gekeken worden, want het bedrijf zelf
misschien meer economische belangen. Het kan in allerlei vormen en dat
hangt echt heel erg van de groep chauffeurs
zelf af, van de organisatie hoe dat is ingericht.
Sommigen vinden het prettig. Er bestaat wel iets als bijvoorbeeld
workshops die ze moeten volgen. Nou, dan kan zoiets ook zijn,
een plek waar ze fysiek bij elkaar komen en waar dat gewoon
gedeeld wordt. Het kan zijn
in een voor vrachtwagen,
het TON magazine, dat is een blad dat ze allemaal ontvangen, wat
op de deurmat valt. Wat als pluspunt voor ons had, dat dat ook
het thuisfront dat mee kon lezen. Nou, daar worden sowieso al verhalen van
chauffeurs, authentieke verhalen in gedeeld.
Dus zoek vooral de lijnen, de wegen die er al zijn.
Het kan ook organischer dat ze gewoon
tijdens de lunch iets delen of,
je weet niet wat bedrijven zelf al hebben als delen,
de nieuwsbrief of iets dergelijks, dat je daar een klein rubriekje
in inbouwt. Het is lastig te zeggen om daar iets heel
generieks op te beantwoorden.
Ik geef graag nog de beurt aan Geertje die heeft haar hand
opgestoken om een vraag te stellen,
-denk ik. -Ja, ik wilde graag nog een vraag stellen.
Allereerst bedankt voor je heldere presentatie
en ik vroeg me af: kijk als dit werkt
bij vrachtwagenchauffeurs of welke chauffeur dan ook
dan werkt het waarschijnlijk bij veel doelgroepen.
Dus ik zat er, meer vanuit de leefstijlcoach ook aan
te denken van: is er ook al iets,
wat
jij na je onderzoek hebt gemerkt van,
hier gaan mensen mee aan de slag
en dat
er al iets ontwikkeld wordt aan verhalen wat je ook
dus op andere plekken gewoon gezamenlijk als
levensstijlcoaches zou kunnen toepassen, want ik kan
me, bijvoorbeeld, ik krijg nu vrachtwagenchauffeurs
en dan kan je ze bewust daarop wijzen.
En ja, want die
zijn al bezig met die verandering, en dan zou het nog extra
motiveren. Dus zit daar al iets
-van ontwikkeling in? -Ik heb dat zelf
is dat heel erg op organisatieniveau toen gegaan,
dat ik echt heb gezien dat verschillende bedrijven er zelf mee aan de slag zijn
gegaan. Dan is het natuurlijk ook eigenlijk het meest op maat,
want Ã©Ã©n van de eerste dingen waar ik achter kwam is,
de chauffeur bestaat niet, elke situatie is weer anders. Dus
op organisatieniveau valt er echt wel wat voor te zeggen
en iets anders wat met te binnenschoot is dat eigenlijk in verhaal gaan,
in gesprek gaan met de chauffeurs, zelfs al bijna
een interventie op zich is. Als ze d'r over vertellen
en over praten met iemand die daar gewoon compleet open
en met respect en interesse naar luistert. Dan al
verhalende komen ze zelf ook op dingen en wordt daar ook
iets in werking gezet. Dus alleen dat al is eigenlijk al
een plus. En echt, ja, ik heb zelf
de verhalen die ik heb gebruikt staan opgenomen in mijn proefschrift.
Dus iets als een concreet voorbeeld, als dat fijn is, we zullen de link straks
ook eventjes delen.
Maar echt breed zeg maar,
moet je meer denken aan een soort toolkit of een soort
stappenplan, dus niet dat er ergens al kant en klare
verhalen zo liggen, niet dat ik weet in ieder geval.
Nee-ja, het zou mooi zijn, denk ik, als zoiets op een geven moment
gedeeld gaat worden, in ieder geval in Amsterdam
zitten alle leefstijlcoaches ook in Ã©Ã©n, Whatsappgroep,
waarin je dus heel makkelijk dan dit soort
-dingen zou kunnen delen. -ja, nou ja, en wat meest
waanzinnige zou natuurlijk zijn als de chauffeurs elkaar onderling weten
-te vinden. -Ja, want nu heeft ieder d'r Ã©Ã©n of
zo. En dan, in de nieuwe groep weer Ã©Ã©n.
Ja, wat ze ervan weten dat ze niet
alles lezen, dat weten ze vaak al wel, maar ja.
Ik onderbreek even, want ik zie dat er nog een vraag is binnengekomen.
Annemarie heeft haar hand opgestoken dus
ik geef haar graag de beurt om een vraag te stellen.
Het gaat over het voorbeeld. Ik werk voor ONO-fondsen,
voor tourcarbranch en taxi- en zorgvervoerbranch
en daar hebben we dertien activiteiten die chauffeurs gratis kunnen
doen. Op duurzame inzetbare gebied, daar zit ook
voeding en bewegen. Zestien weken fit
voor voor lijf
programma. En dat delen we ook
wat chauffeurs daarvan vinden die dat hebben
gedaan. Dat is eigenlijk een beetje, kan je ook bij ons op de website bekijken.
Nou vinden wij nog wel wat moeilijk om individuele chauffeurs
te bereiken, Ik weet niet,
wie vroeg dat nou hoe? Hoe deel je die verhalen? Dat is nog wel
een dingetje, maar we proberen dat wel via social media
en nieuwsbrieven, kranten die bij de chauffeurs
op de op de mat vallen thuis. En dan delen
we dus succesverhalen van het project en hopen we dat er nog meer
mensen gebruik van gaan maken. Sterk aan het stuur, heet dat. Dus als
je googled op www.sterkaanhetstuur.nl
dan kom
je erop.
Dat wou ik even zeggen. Kende jij nog niet denk ik?
Nee, zelf niet, ik heb echt wat meer
-de vrachtwagenchauffeurs. -Onze sector sectoren zijn een stuk
kleiner dan de transportsector, we hebben dus wel
interventies voor ja, chauffeurs waar ze zichzelf
zonder inmenging van de werkgever voor kunnen
aanmelden. Via de werkgever.
-Ja. -Ja, want daar heb ik heel
nauw mee samengewerkt, dat was destijds gezond transport en dat is nu dus
de sector instituut, transport en logistiek. Die zijn hier ook echt mee
aan de slag gegaan. Dus of daar nu ook echt iets
concreets ligt, dat weet ik eigenlijk niet, ben ik zelf eigenlijk ook wel
-benieuwd naar, dus ja. -Dat doen wij in het klein, wat zij in
het grote doen. Maar dat is volgens mij niet zo uitgebreid als dat wij dat doen,
maar dat weet
ik niet zeker, wat de laatste stand van zaken is.
Ik weet wel dat ze iets van workshops of echt verhalen delen bij
de chauffeurs offline, zeg maar, allemaal aanwezig. Nou, dat zou
in Coronatijden ook allemaal anders zijn geweest. Dus ja, er wordt
er wordt mee gewerkt, dat sowieso.
Ja, dank
voor de tip, Annemarie, ik heb nog een vraag
binnengekregen en ook kijk ik even naar de tijd.
Er zijn ook volgens mij een aantal slides die we moeten behandelen.
Heb jij gedragsverandering gezien bij de chauffeurs die je hebt gesproken?
Ja, we hebben dus getest,
je moet dus ook kijken van: werken die verhalen, nou?
Da's een stukje kwantitatief onderzoek en daar hebben we gezien dat
ze inderdaad effectief zijn. Dus dat die
verhalen,
die aanpak,
ook echt effectief is.
Kort maar krachtig.
En nogmaals, ik denk dat Linh, dat jij straks even,
je kan de link naar maar proefschrift even, daar zat
een Nederlandse samenvatting in en dus ook de verhalen. Dus voor wie daar nog wat uit
wil halen, kan je het eigenlijk ook makkelijk
terugvinden. Ga ik heel eventjes verder. Ik zou
het kort en bondig houden. Die veranderverhalen, nou, dat is dus
eigenlijk die derde stap van hoe bouw je dat nou op? En die vierde
stap is dus ook. Dit zijn dus die belangrijke punten waar zo'n
veranderverhaal aan moet voldoen. Dit zijn dus ook precies de punten
waar je zo'n verhaal dan vervolgens op test. Even checkt van hÃ©,
slaat dit aan bij de doelgroep, bij de chauffeurs?
Klein voorbeeldje we hadden bijvoorbeeld de strategie fietsen naar werk
en nou, da's maar tien kilometer naar werk fietsen en op dat punt kregen
we terug: nou, da's wel erg ver! Dus daar we zes kilometer
van gemaakt. Dus ja, het loont echt om van tevoren even te checken
van: is dit herkenbaar? Voelt
het echt als een een verhaal dat voor chauffeurs. door chauffeurs is
gemaakt? Personages kunnen echt
letterlijk fungeren als een rolmodel.
Zij laten de weg zien die zij hebben afgelegd en hoe zij daar
zijn gekomen. Dus is het heel belangrijk om dat personage
zo authentiek mogelijk neer te zetten. Ik kreeg dus van
veel vrachtwagenchauffeurs terug dat dat stereotype beeld van buik
en bogen, dit dus niet doen, dat
ze zich daar echt van distantiÃ«ren en zoiets zeggen van, nou, ik vind
een mooi beroep, maar ik ben geen typische chauffeur.
Dus ja, een soort haat-liefdeverhouding
bijna met het chauffeur zijn. Dus de keuze van:
hÃ©, welke chauffeur laat je nou zien, zorg dat dat
representatief is, dat andere chauffeurs daarin kunnen herkennen
of in ieder geval denken: hÃ©, dat is iemand,
zoals wij.
Ik zei net al even, als onderdeel van het onderzoek heb
ik twee verschillende verhalen ontwikkeld: eentje die
dus op de waarom focust
voor de niet-gemotiveerde chauffeurs en eentje die
op de hoe focust, voor de alwel
gemotiveerde maar gehinderde chauffeurs. Bij
de waarom versie is echt een een typische werkdag,
waar de chauffeur iets aan z'n hart voelt en dus toch minder
gezond is dan dat hij aanvankelijk
dacht. Nu even kort en bondig terug te lezen
in het proefschrift en de hoe-versie is juist meer
een dag uit het weekend gekozen om te laten zien hoe dat
nou hand-in hand kan gaan met die familie setting.
Dat is een chauffeur, maar ook een vader en een echtgenoot.
Dus om het in een iets completer iets bredere context
neer te zetten dan alleen de chauffeur op zijn werk.
Nou, de belangrijkste les die ik eigenlijk heb geleerd is dat
co-creatie, van, ontwikkel in ieder geval gezondheidspromotie
voor, door en met de doelgroep is weergegeven in die vier
stappen van storybridging. Waar de chauffeur
zelf echt de belangrijkste stakeholder is in eigenlijk elke
stap. Eerst dus als input en daarna
ook als expert.
Zijn het nou goede verhalen? En dat we dus weg bewegen van dat
belerende vingertje, maar dat we veel meer met de chauffeurs zelf
hand-in hand doen. En dat
sluit eigenlijk ook aan bij het allerbelangrijkste wat
ik meeneem, ook in mijn werkcarriere nu, wat ik nu aan
het doen ben, is: het kost misschien wat meer tijd,
maar luisteren voordat je een boodschap uitzendt
is echt het allerbelangrijkste, want je krijg mensen alleen
in beweging als je weet wat hen beweegt.
En daarmee zijn we aan het einde gekomen. Heel erg bedankt
voor jullie tijd en meeluisteren.
Mocht je nu nog vragen hebben, laat het nog weten en anders
ben ik ook nog per maill bereikbaar.