Als aan het einde van een onderdeel tijd over is dan zal op de vraag worden
ingegaan, en anders bewaren we die eventueel voor een later moment het.
Het is de bedoeling dat dit een eerste deel is in een reeks dus,
andere onderwerpen dan die vandaag aan de orde zullen komen, worden mogelijk
in een later webinar behandeld. En uw suggesties kunt u dus in de chat aangeven.
Hier ziet u het programma, dat heeft u ook al via de e-mail ontvangen, dat zal
vanzelf volgen. Dit webinar, dat is denk ik wel even belangrijk om te vertellen,
wordt georganiseerd door het ministerie van Sociale Zaken, in de campagne
Preventie Beroepsziekten onderdeel Fysieke Belasting en de campagne is genoemd "Hoe
TOP werk jij? Pak lichamelijke belasting aan". Het campagnedoel is het voorkomen
van klachten aan het bewegingsapparaat en verzuim door klachten aan
het bewegingsapparaat en later dit jaar zal extra aandacht worden besteed aan
onderbelasting, en daarmee wordt bedoeld, langdurig zitten en weinig bewegen. Dat is
niet alleen beeldscherm gebonden werk, ook ander type werk kan daarin voorkomen.
Het doel van deze bijeenkomst is toch vooral die fysieke belasting
en de lichamelijke klachten ten gevolge van beeldschermwerk, en natuurlijk
misschien nog wel veel belangrijker: Hoe kun je risico's beperken door aandacht
te hebben voor de inrichting van de beeldscherm werkplek? Nou, zoals gezegd,
er zullen mogelijk ook andere thema's heel belangrijk zijn met het oog
op beeldschermwerk en zeker ook in deze tijd, in combinatie met het op afstand
werken. Dan kun je denken aan leidinggeven op afstand, gedrag en cultuur
in combinatie met hybride werken en er zijn waarschijnlijk nog veel meer andere
onderwerpen te bedenken. Geef uw suggesties gerust aan in de chat,
dan kunnen we die meenemen naar een volgende bijeenkomst en voor nu wens
ik u heel veel plezier de komende drie kwartier en wil ik heel graag Heleen
-de Kraker van TNO het woord geven. -Dank je wel Hetty, nou, nogmaals welkom.
Ik ben Heleen de Kraker. Volgende slide alsjeblieft. Ik werk bij TNO bij de unit
Gezond Leven, en daar houden we ons bezig met projecten die bijdragen aan
een gezonde, vitale en een collectieve bevolking. En dat doen we door werk
te monitoren, te kijken naar arbeidsomstandigheden, te kijken welke
risico's er in werk gelegen zijn en wat de effecten daarvan zijn op de gezondheid van
werkenden. Volgende alsjeblieft. Een van de manieren waarop we dat doen is met
een jaarlijkse enquête die we uitzetten onder zo'n 60000 werknemers, de nationale
enquête arbeidsomstandigheden, de NEA, daarin vragen van een heleboel kenmerken
van het werk uit. Zo wordt er ook gevraagd naar het aantal uur dat mensen per dag aan
een beeldscherm werken voor hun werk en ook hoeveel uur zij zitten tijdens werk.
In het figuur waar u naar kijkt, ziet u helemaal bovenaan...
-Heleen, je geluid. -Ik zie dat het ineens uitging, de
bovenste balk. De oranje balk is de gemiddelde duur dat mensen per werkdag
tijdens het werk zitten, dat is 4,4 uur en de blauwe balk geeft aan het gemiddelde
dat mensen achter een beeldscherm werken 4,1 uur. Misschien denkt u nu van, nou dat
valt nogal mee 4 uur, daar kan ik op zich in meegaan, maar dit is een gemiddelde
over alle sectoren. Dus hier zitten ook de beroepen in, waarbij bijvoorbeeld helemaal
geen sprake is van zitten of beeldschermwerk tijdens het werken.
Daarom zijn er ook groepen, om toch tot dit gemiddelde te komen, die daar boven
zitten en zoals de bovenste sectoren in het plaatje laten zien zijn er ook
sectoren, de ICT, de financiële sector, openbaar bestuur en zakelijke
dienstverlening die daar royaal boven zitten. Dit zijn overigens de uren
beeldschermwerken zitten tijdens het werk, dus de uren in privétijd komen hier nog
bovenop. Volgende. In de NEA kijken we ook naar de gevolgen voor de gezondheid van
werken. Bij beeldschermwerk gaat het daarbij vooral over klachten aan
het bewegingsapparaat. En van alle respondenten in de NEA gaf 41% aan dat
ze het afgelopen jaar klachten aan de arm, nek of schouder hebben gehad, dus dat is
best een forse groep. Daarbij moet ik wel aangeven dat dit het totaal is van alle
klachten, dus niet alleen toe te schrijven aan beeldschermwerk, maar dat kan ook
bijvoorbeeld door repeterende bewegingen in de industrie zijn. Dan wil
ik het toch nog even noemen: deze webinar gaat over fysieke belasting, en klachten
aan het bewegingsapparaat door beeldschermwerk, maar beeldschermwerk
gebeurt vaak zittend. Zitten heeft andere gevolgen voor de gezondheid,
meer leefstijl gerelateerd, de effecten die op langere termijn meestal zich daar
waar worden in de loop der jaren, en dan hebben we het over overgewicht, hart-
en vaatziekten en het ontwikkelen van diabetes, dus niet de focus van deze
webinar. Wel belangrijk om even te noemen. Volgende. Nou, we hebben gezien, we doen
heel veel beeldschermwerk of er wordt heel veel beeldschermwerk gedaan bij
werknemers. We weten dat veel beeldschermwerk kan leiden tot klachten,
dus om goed aan te sluiten bij de campagnedoelen die Hetty ook wel eventjes noemde aan
het begin van de webinar, namelijk het voorkomen van klachten aan
het bewegingsapparaat en ook het voorkomen van verzuim, door die klachten is
het belangrijk om te weten wat de belangrijkste risicofactoren zijn.
Die presenteer ik hier nu kort en in het tweede deel van deze webinar gaan we daar
wat nader op in op de risico 's en op de maatregelen die er zijn om de risico's
te verminderen of weg te nemen. De duur van beeldschermwerk, de totale per dag is
daarbij logischerwijs van belang, vooral bij een duur van meer dan zes uur per dag
nemen de risico's toe, maar er zijn ook binnen het werk, kan afwisseling en duur
een rol spelen. Denk aan het continu echt aan het werk zijn met toetsenbord en muis
of dat het echt werken onderbroken wordt door vergaderen, door bellen door wellicht
werken nog met papieren stukken en ook de intensiteit heeft invloed op de risico's.
Bijvoorbeeld als je heel intensief alleen maar of vooral met de muis werkt, is dat
weer een hoger risico dan wanneer het muisgebruik wordt afgewisseld met lezen vanaf
het scherm en typen. Er zijn ook tenslotte nog de pauzes, zowel de langere pauzes,
zoals de lunchpauze als korte pauzes tussendoor, hebben natuurlijk ook
een effect op de duur en op de mogelijkheid om tussendoor te kunnen
herstellen. Er zijn een aantal nieuwe risico's, zoals bijvoorbeeld het tablet
en het smartphonegebruik wat de laatste jaren sterk is toegenomen.
Daarbij is het zo door vooral de afmetingen, door de manier waarop
deze instrumenten gebruikt worden met vooral een grote buiging van de nek is
het bij een veel kortere duur, is er al sprake van een verhoogd risico
door het gebruik van deze apparatuur dan bij een klassieke beeldschermwerkplek.
Ook ontwikkelingen in de technologie waardoor het heel makkelijk wordt
om altijd en overal te werken, maken het bijvoorbeeld heel makkelijk om 's avonds
nog even iets af te maken waardoor ook weer de totale duur per dag langer wordt.
De laatste jaar is er ook meer aandacht voor zitten, hebben we het net ook al iets
over gezegd. Dat gaat over andere gezondheidseffecten, maar zitten
en beeldschermwerk gaat wel vaak gelijk op, dus toch van belang om hier bij stil
te staan. Volgende. Dan de werkhouding. Werkhouding die is van belang om dat
langdurig in een ongunstige of oncomfortabele houding werken kan ook
leiden tot klachten. Denk aan een bureau dat te hoog is, waardoor je toch met
opgetrokken schouders aan het werk bent, wat kan leiden tot klachten. Dus wat dat
betreft bepalen de stoel en tafel, vaak de houding voor een groot deel en is
het daarom belangrijk om de instelling van stoel en bureau aan te passen op de eigen
lichaamsmaten, in plaats van de houding aan te passen op de afmetingen van
het meubilair. En zo geldt het ook voor de positie van de hulpmiddelen, als
het beeldscherm een beetje schuin voor je staat, dan werk je langdurig met
een gedraaide nek, wat gevolgen kan hebben en ook de positie van de muis
op het bureau bepaalt waar je arm zich bevindt. Het is nadrukkelijk niet
de bedoeling om de hele dag zo goed mogelijk in de meest ideale positie stil
te gaan zitten. Het menselijk lichaam is niet gebouwd om stil te zitten, het heeft
juist beweging nodig, dus daarom is afwisseling misschien wel
het allerbelangrijkste, vandaar ook de quote die ik noem: "De beste houding – is
de volgende houding" waarmee we mensen willen stimuleren, zo van nou wissel
in ieder geval vaak af, sta regelmatig op, draai met je armen, om in ieder geval
een beetje herstel tussendoor te pakken. Ik ga overigens vrij snel nu
door de risico's, als er mensen zijn die de risico's nog eens rustig willen
bekijken of die hun eigen situatie langs deze risico's willen houden, die kunnen
het instrument BAS gebruiken. Staat voor beter achter de schermen. Met BAS word
je via een set vragen meegenomen langs de risico's, kun je een eigen
risicobeoordeling uitvoeren en krijg je een resultaat waarin de meest belangrijke
risico's voor jouw situatie genoemd worden en de oplossingen die daarbij kunnen
helpen om de situatie te verbeteren. De link naar BAS die volgt later in deze
webinar, in de pagina met nuttige link. Volgende. De volgende is werkdruk, ook
een belangrijk risico in deze context. Werkdruk leidt niet direct
tot bewegingsapparaat klachten, maar kan wel de genoemde effect te versterken.
Bij werkdruk gaat het vooral om de balans van enerzijds de taak eisen die het werk
stelt en aan de andere kant de mogelijkheden die mensen hebben om aan die
eisen te voldoen. Als die balans langdurig uit balans is, is er een groter risico
op het ontstaan van werkstress. Ook hier zijn een aantal nieuwe risico's
te benoemen, ook weer het altijd en overal kunnen werken, wat nou ja, hè,
nu misschien wel relevanter is dan ooit. De grens tussen werk en privé vervaagt.
Je komt niet goed los van je werk, wat voor problemen kan zorgen. Technostress is
ook een nieuwe term waarmee bedoeld wordt dat mensen het gevoel hebben dat ze altijd
bereikbaar moeten zijn, dat er een continue stroom is van berichtjes uit
de telefoon, van de laptop, uit de mailbox en dat het daardoor heel onrustig is
en lastig om gefocust je werk te kunnen doen. Volgende. En dat doen we nu vooral
thuis en daarom hebben wij vorig jaar een extra NEA vragenlijst uitgezet
om de veranderingen in de arbeidsomstandigheden onder invloed van
de corona situatie in beeld te kunnen brengen. En daarbij zien we dat de groep
thuiswerkers die aangeeft zes uur of langer achter een beeldscherm te werken,
groter is geworden. Pre corona was die bijna 70%, nu gaat het richting de 90%.
Ook werken we met z'n allen meer over en neemt slechts 38% regelmatig een korte
pauze. Ook het zitten tijdens het werk is onder invloed van de maatregelen met
een half uur toegenomen. En ook hier gaat het weer om de zitduur tijdens werken
en komt daar de zitduur tijdens privétijd nog bovenop. Volgende. In die corona NEA
meting hebben we ook naar de werkplek gevraagd en daar zien we dat een goed
Bureau, een apart beeldscherm en een losse muis bij meer dan de helft van
de mensen redelijk goed op orde blijkt. Dat geldt niet voor een bureaustoel,
daar geeft iets meer dan de helft aan niet te beschikken over een goed instelbare
bureaustoel. We hebben ook gevraagd naar de behoefte van thuiswerkers aan
aanvullende middelen om de thuiswerkplek goed in te richten en daarbij geeft twee
van de vijf thuiswerkers aan daar behoefte te hebben aan aanvullende middelen
voor de thuiswerkplek. Dat ging heel snel. We zijn benieuwd hoe dat bij jullie is.
Nou, het is al te zien Kees neemt het stokje hier van mij over. Hij gaat samen
met jullie naar jullie thuiswerkplekken kijken en daar goede tips voor geven.
-Dank je wel. -Dank je wel Heleen. Kees zit je er klaar
-voor?. -Ik zit er klaar voor. Ik hoop dat jullie
mij goed kunnen verstaan. Dank je wel Heleen voor de interessante inleiding.
Nu gaan we aan de slag met jullie eigen werkplek, tenminste dat ga je zelf doen.
Het is ook een interactief deel. Het is natuurlijk heel actueel. Hoe zit je er
thuis bij, hoe werk je thuis? Oké, mensen scan de QR code of neem het webadres
over en zet het in uw browser. Als het goed is, komt ie dan in die vragenlijst
omgeving. Ben ik nog steeds goed te verstaan, Hetty?
Je bent nu goed te verstaan, Kees. En ik wacht even, een minuut.
Ik heb nog een test gedaan om 3 uur, toen was het goed en nu gaat het toch iets mis.
-Kan gebeuren. -Zul je altijd net zien.
-Dus ja. -Oké.
Ik denk dat zo naar de volgende kunnen? Goed, je ziet nu de eerste vraag: heeft
uw leidinggevende zicht op de ergonomie van uw beeldschermwerkplek thuis? En waarom is
deze vraag zo geformuleerd? Ja, de werkgever heeft natuurlijk zorgplicht
en de leidinggevende is het eerste aanspreekpunt. We merken ook in veel
projecten dat veel bedrijf eigenlijk niet precies weten hoe mensen er thuis bij
zitten, terwijl dat natuurlijk wel van belang is. Nou, ik zie je ook aan uw
antwoorden die nog steeds binnenstromen dat, nou laten we zeggen, in twee derde
van de gevallen vanuit het bedrijf er weinig zicht op is, dus dat is natuurlijk
wel een saillante uitkomst. Ja, ik denk dat we nu wel ongeveer stabiel zijn met
de percentage uitkomsten. Dus de conclusie is voor u, we zijn met 122 mensen, dus 80
van u daarvan weet uw werkgever niet hoe het thuis bij zit. Kunnen we naar
de volgende vraag? Nou, deze vraag gaat over de begeleiding die je daarin krijgt.
Heeft u een vast beschikbaar, aanspreekpunt voor ICT, maar ook
voor uw werkplek? Dat zijn dus twee issues. Kunnen twee verschillende
aanspreekpunt te zijn. Als u een probleem heeft, kunt u dan iemand bellen
en gaat iemand u ook helpen? Nou, ik zie dat dit lijkt veel beter geregeld te zijn
dan het contact met de leidinggevende over de werkplek, dus voor het overgrote deel
is dat goed geregeld. Het ziet er goed uit. Denk dat we naar de volgende
vraag kunnen. Heeft u thuis de beschikking over een volwaardige
internetaansluiting? Ik wil het wel even kort toelichten. Kijk in veel situaties, in
veel thuissituaties wordt met twee mensen thuis gewerkt. Soms moet je werken
in programma's die veel vragen. De kinderen zijn ook thuis, die kunnen
misschien Netflixen, misschien zitten ze op YouTube. En dan wil je natuurlijk wel
een goede, stabiele verbinding hebben en dat het van belang om je werk te kunnen
doen. Als ik dit zo zie, dan lijkt het toch wel zeer goed in orde te zijn,
dus dat lijkt goed geregeld. Ik noem u maar even als deelnemers: de BV Nederland,
dat hebben we in de BV Nederland blijkbaar aardig voor elkaar. Een hoge score.
Dan kunnen we naar de volgende vraag. Ja, dit sluit aan bij wat Heleen ook al
in de inleiding gezegd heeft. Werkt u meer dan zes uur per dag aan een beeldscherm?
Ja en wat we nu aan het doen zijn, doen we ook aan een beeldscherm. Het is ook tijd
die u besteed aan een beeldscherm. Terwijl u de vraag beantwoordt, licht
ik hem nog even kort toe. Onlangs hebben wij een project gedaan voor de EU bij EU/OSHA
in Bilbao. En één van de issues was het kijken naar zitten en er is ook een groot
onderzoek gedaan door Eurostat, wat we bestudeerd hebben. En Nederland is
Europees kampioen zitten en uit dat onderzoek, dat was nog voor de Covid
crisis uiteraard, kwam naar voren dat Nederlanders gemiddeld 7,8 uur per dag
zitten, en dat is meer dan in andere Europese landen. Dat komt ook omdat wij
relatief heel veel beeldschermwerkers hebben. Wat we ook zagen in dat
onderzoek, is dat landen bijvoorbeeld als Canada en Australië, die zijn daar al veel
langer mee bezig om daar maatregelen op te zetten. Maar ik zie dat u met elkaar hè,
ook ruim twee derde zit meer dan zes uur per dag aan het beeldscherm. En dan hebben
we het tv kijken, wat ook een aantal mensen doen, niet meegenomen. Dus veel
mensen zullen meer dan acht uur zitten en dat is veel. We gaan naar de volgende
vraag. Ja, dit is ook een interessante vraag. De Covid crisis heeft ons qua
werkplek omgeving natuurlijk toch enigszins overvallen. Ja, hoe zit je erbij
thuis? Hoe ziet je werkplek eruit en het is toch wel een regel, ook vanuit
de arbowetgeving, dat als je twee uur per dag met een laptop werkt, dat je een los
toetsenbord en een losse muis hebt. En u gaf al aan in vraag één dat
u leidinggeving niet altijd zicht heeft op hoe u erbij zit en dit is natuurlijk wel
een belangrijk onderdeel daarvan. Dit staat overigens al, voor zover
ik het weet, al vanaf begin jaren 90 in de arbowetgeving dus dat weten we met
z'n allen al een jaar of 30 ongeveer. Dus als ik dit bekijk dan zie ik dat de meeste van
u nu toch wel de beschikking hebben over die losse attributen en dat voor één
op zeven er nog werk aan winkel is. We gaan weer naar de volgende vraag. Ja, dit is ook
een interessante vraag. Ik weet niet of u nu een goede koptelefoon of een headset
gebruikt. Ik zit gewoon los te spreken tegen mijn laptop, maar dat kan
natuurlijk, als je een goede ruimte daarvoor hebt zonder omgevingsgeluiden.
Ondertussen, terwijl u de vraag beantwoordt, kan ik er nog kort iets
over vertellen. Je kan natuurlijk met hoofd headset werken met microfoon
of zonder. Als je er wel mee wil werken dan heb je eigenlijk drie soorten.
Je hebt, zeg maar de klassieker, headset met het snoertje of de oortjes
met snoertje. Je kan ook met bluetooth werken. Dan kun je tot de meter of tien
van je van je laptop of je computer rondlopen en je hebt ook dect systemen:
d e c t. Dan kun je tot 100 meter van je toestel lopen, en heb je toch een stabiele
verbinding en aangezien we het ook hebben over niet te veel zitten en ook rondlopen,
is het natuurlijk best interessant dat je ook terwijl je spreekt of
in de vergadering zit, ook rond kan lopen. En ik zie toch dat één op de drie daar nog
wel wat behoefte heeft. Dus goed aandachtspunt is dit. En ik zie ook dat 75
mensen gestemd hebben van de 121 dus niet iedereen zit op de vragenlijst module,
maar het is toch aardig representatief. We gaan weer ja, ik zie een vraag, dect is
zeg maar een digitaal systeem. Misschien kunnen we daar later nog even
op terugkomen, maar we kunnen nu naar de volgende vraag. Ja, als je dan je losse
toetsenbord en je losse muis hebt, waar staat dan je scherm? Als de bovenrand
op ooghoogte staat, betekent dat u niet naar beneden hoeft te kijken en dan kan
dat ook wat spanning in de nek voorkomen, dat zeker als u zoveel uur achter
het schermp zit, kan dat natuurlijk tot een betere gezondheid leiden. Dus best
een belangrijk punt. Eigenlijk heb je twee oplossingen. Als je toch met je laptop
werkt, dan kun je je laptop hoger zetten. Daar heb je mooie standaard voor, maar als
je twee dikke boeken gebruikt dan kan het ook. Of je hebt een los scherm wat
je ervoor kan gebruiken. Er zijn diverse bedrijven die of een los scherm ter
beschikking stellen of die een webshop hebben waar je het kan bestellen
of waar mensen het van het werk op mogen halen. Of soms zelfs ook nog het bezorgd
wordt. Dus soort voor eenvijfde van ons zou dat nog een optie kunnen zijn. Oké, we gaan
naar de volgende vraag. Ja, dat is ook natuurlijk een hot item: heeft
u een volwaardige bureaustoel? En wat is dat dan? Ja, dit is een NEN-norm. De NEN 1335,
daar staat het allemaal keurig in beschreven. Maar een goede bureaustoel,
die is in hoogte verstelbaar. Je kan de armsteunen instellen, je hebt een bolling
in de rugleuning, je hebt een goede zitting die je ook nog voor- achterwaarts
kunt je stellen. In principe is die ook verrijdbaar, vaak met zo'n,
vijfpuntige ster. Dat je ook goed kan gaan zitten. Maar je hoort ook veel mensen die
het thuiswerken die willen eigenlijk niet zo bureaustoel, omdat ze aan de keukentafel
werken. En dan is het toch een sta-in-de-weg. Maar ik denk, ik weet niet
of u die ervaring heeft, maar als je een aantal maanden op een eettafel stoel
of een keukenstoel gezeten hebt, dan ga je dat toch wel merken. En ik zie dat binnen
77 vragenlijstdeelnemers dat toch één op drie geen goede bureaustoel heeft. Als
je toch zoveel uur moet zitten, is dat toch wel een aandachtspunt. We zullen
zometeen in het volgende onderdeel met Marieke van den Oord van inspectie SZW nog
eens kijken, of dat ook een verplichting is zo'n bureaustoel thuis. Maar goed, ook
hier is het antwoord eenderde heeft het niet. Het valt mij op dat veel vragen
komen op een eenderde tweederde antwoord. Het is een interessante lijn die we daar
zien. We kunnen weer naar de volgende vraag, Bas. Nou, naast een bureaustoel heb
je ook een werktafel. Sommige werktafels zijn in hoogte verstelbaar.
De meeste keukentafel zijn dat uiteraard niet. Wat wel een belangrijk punt is bij
een goede werktafel is, zeg maar als je tegen de werktafel aankijkt en die is
dikker dan vijf centimeter, dan kom je vaak een beetje in de knel, want heb
je of niet voldoende beenruimte of je moet je schouders optrekken en vaak is dat
geen goede combi. Dus als je een heel dik blad hebt, dan kan dat heel nadelig zijn.
Hier zien we inderdaad dat ze meer dan de helft van de mensen daar niet
de beschikking over heeft. Het kan natuurlijk zijn dat u thuis met uw
partner werkt. En dat u om de beurt in de werkkamer zit en om de beurt aan
de keukentafel. Dat zou kunnen, maar meer dan de helft heeft het niet. Dus dit is
toch wel een aandachtspunt. Het is toch wel de vraag, hoe los je dat op? Je kan
natuurlijk niet zomaar overal een werktafel neer gaan zetten, maar het is
wel van belang, dus we zien dat het ongeveer fifty fifty ligt. We kunnen weer
naar de volgende vraag. Nou, dit is natuurlijk ook een belangrijk punt.
U kent het, je werkt met je partner thuis, de kinderen zijn thuis - in ieder geval nog
de komende weken, hè dat we gisteren gehoord in de persconferentie. Je
zou eigenlijk wel een rustige, aparte werkruimte willen. Ik zie toch,
Dat verrast mij wel, kan ook zijn dat we een selectief publiek hebben, dat 85% zou
ongeveer dat wel heeft – zijn ook diverse oplossingen voor. Je kan ook thuis
afspreken om beurten in de werkkamer te werken. Het is ook zo dat sommige
bedrijven een soort rooster hebben wie wel of niet op kantoor gaat werken. Er zijn
ook bedrijven die ruimtes huren in bedrijfsverzamelgebouwen,
waar een werknemer dan bepaalde dagdelen kan zitten. Dus er zijn meerdere
oplossingen nodig, maar als ik het zo zie, dan is dat bij u maar bij één op zeven aan
de orde, dit soort oplossing, want u kunt daar wel gebruik van maken. Onlangs hebben
we ook een RI&E gemaakt voor thuiswerk, want veel werkgevers gaan daarmee aan
de slag. Deze tien vragen, daar bestaat die RI&E ook uit. Mocht u daarmee aan
de slag willen, dan kunt u dit misschien als uitgangspunt of als basis gebruiken.
Dan gaan we nu naar het derde Onderdeel. We hebben de inleiding van Heleen gehad,
hè, laten we zeggen de feiten en de cijfers. We hebben een interactief deel gehad
waar u naar uw werkplek gekeken heeft. Dan gaan we nu in gesprek met Marieke van den Oord
van ISZW, oftewel inspectie SZW. Vroeger heette dat gewoon nog arbeidsinspectie,
nu is dat ISZW. En dan gaan we naar de eerste vraag: ja, Marieke hallo ben
-je online? -Ja, ben ik goed te verstaan?
Ja, nou, we hebben we hebben even wat feiten en cijfers gezien. We hebben
gekeken naar hoe we er thuis bij zitten. Maar we zijn ook wel met z'n allen
benieuwd naar wat staat er eigenlijk in de wet over beeldschermwerk? Wat moet
-de werkgever eigenlijk regelen? -Ja, goede vraag. Laat ik beginnen met te
zeggen waar deze voorschriften te vinden zijn, zodat iedereen die ook kan bekijken.
Dat is hoofdstuk vijf van het arbobesluit, afdeling twee beeldschermwerk en hoofdstuk
vijf van de arboregeling. Nou, en afdeling twee die begint met een aantal
definities van beeldscherm en beeldschermwerkplek, maar ook met
een aantal uitzonderingen waarop de bepalingen niet van toepassing zijn.
Zoals wanneer een werknemer gewoonlijk dus minder dan twee uur per etmaal gebruik
maakt van het beeldscherm voor z'n werk. Nou, dat houdt automatisch in dat als dat
wél het geval is, dus wordt er wel langer dan twee uur beeldschermwerk verricht.
Dan zijn die voorschriften dus wel van toepassing. Nou zojuist ook gehoord,
het afwisselen van beeldschermwerk ofwel met ander soort werk, of met pauzes. Nou,
dat is één van die voorschriften. En in deze webinar zijn natuurlijk ook al
verschillende risico's aan bod gekomen en het is ook verplicht
om in de risico-inventarisatie en -evaluatie hier expliciet aandacht aan
te besteden. Dit betreft dan de risico's aan het bewegingsapparaat. Daar hebben
we het nu vooral over gehad, maar ook gevaren voor de gezondheid op psychische
druk. Heleen verwees daar ook al naar, maar ook risico's voor de ogen.
En werknemers moeten ook de gelegenheid krijgen om een oogonderzoek aan te gaan
wanneer zij aan beeldschermwerk beginnen of wanneer ze klachten ontwikkelen. En nog
eventjes terugkomend op die RI&E, want het gaat dus niet alleen
maar om het inventariseren van de risico's. Maar uiteindelijk moeten er dus
ook op basis van die uitkomst doeltreffende maatregelen worden genomen.
En een aantal maatregelen heb jij zojuist al genoemd, Kees. Maar ik zou ook
iedereen graag nog willen uitnodigen om een kijkje op arboportaal te nemen.
Zo dadelijk komen ook nog een aantal links voorbij, want daar staat ook heel veel
handige instrumenten voor die RI&E en ook oplossingen. Tot slot wil ik nog eventjes
voor deze vraag iets zeggen over de arboregeling. Daar staan dan weer specifiekere
voorschriften met betrekking tot apparatuur meubilair en de inrichting van
de werkplek en programmatuur. Ik heb net gezien dat dit bij iedereen wel redelijk
goed geregeld is. Zo is bijvoorbeeld dat het beeldscherm en het toetsenbord bij
gebruik van meer dan twee uur per dag niet aan elkaar vast moet zitten. Dus ja,
de laptop moet in die gevallen echt wel voorzien zijn van of een los beeldscherm
-of een los toetsenbord. -Ja, dat is interessant. Dank je wel. Iets
wat ik lastig vind, maar ik noem het toch even. Misschien dat jij daar ook nog even
je licht over kan laten schijnen. We hebben nu de vraag te pakken, wat staat er
eigenlijk in de wet over beeldschermwerk, maar we hebben zoveel veranderingen,
de laatste tijd dus. Je hebt natuurlijk tikken en klikken aan het beeldscherm,
wij zitten nu te zoomen of de teamen of de skypen, hoe je het ook noemt. En je kijkt
ook weleens op je smartphone, dat zijn allemaal beeldschermen. Hoe moeten wij dat
begrip beeldschermwerk zien in het kader van de wetgeving? Hoe kijken
-jullie daar tegenaan als inspectie. -Ja, dat valt er wel allemaal onder in
principe, alle situaties waarbij met een beeldscherm wordt gewerkt, op een aantal
uitzonderingen, die kun je dus wel in het arbobesluit vinden, zoals
een bestuurdersplaats op het schip of zo hè, dat is ook met beeldschermen,
dat valt er niet onder. Maar ja, die bepalingen vallen daar wel onder. Ik moet
daarbij wel zeggen dat richtlijn beeldschermwerk, de Europese richtlijn,
die stamt, zoals jij ook al aangaf, uit de jaren 90. Dus daarbij is toentertijd nog
niet heel veel rekening gehouden met alle moderne middelen die we nu hebben.
Ja, ja, precies, je had altijd nog geen Snapchat en Instagram, volgens mij.
Een best wel grote verandering. Je vertelde al even iets over de arbo
regeling. Dat was wat specifieker over de werkplek en dat soort zaken, dus dat is
een mooi bruggetje naar vraag twee. Wat geldt eigenlijk voor de thuis werkplek
-als je naar dat soort zaken kijkt? -Nou ja, kijk, al die bepalingen die in het
arbobesluit staan over beeldschermwerk, die gelden ook voor thuis, en dus ook
voor de thuiswerkplek. En ja, de werkgever die moet zorgen voor een gezonde
en veilige werkplek voor de werknemer en een werkplek inrichting die is aangepast
aan de persoonlijke kenmerken van de werknemer. En eerder werd het al gezegd,
dat wordt de zorgplicht van de werkgever genoemd. En ja die zorgplicht, die geldt
zeker ook voor de thuis werkplek en dus ook wat ik zojuist zei, die verplichting
om die risico's in de RI&E op te nemen. Ja, dat is dus ook voor de thuis werkplek.
-Ja. -Ja, de mate waarin de werkgever invulling
kan geven aan zijn zorgplicht bij het thuiswerken is wel afhankelijk van wat
-redelijkerwijs dan kan worden gevraagd. -Ja, nou, dan ga ik toch even door Marieke.
-Ja dat dacht ik al wel. -Ja dat dacht je al he, dat vreesde je al.
Redelijkerwijs principe stand der techniek. Nou hebben we in die tien
vragen gezien, als je meer dan twee uur aan een laptop werkt: een los toetsenbord,
een losse muis, daar is iedereen het erover eens. Maar goed, ik zit thuis te werken,
nu al een half jaar of al tien maanden, en ja die bureaustoel, die tafel,
welke headset. Wat is de werkgever nou eigenlijk echt verplicht? Kunnen
we zeggen, die bureaustoel daar kunnen we ook wel een mouw aan passen. Hoe ziet dat
-eigenlijk? -Kijk wat je aangeeft, het echte minimale
en gelukkig zag ik net in de poll dat iedereen dat ook al heeft, het losse
toetsenbord, het scherm dat op de juiste hoogte kan worden geplaatst en een losse
muis. Ja, daar moet iedere thuiswerker echt wel over beschikken en de werkgever
moet dat ook faciliteren en, zoals je zelf ook al aangaf, hè, hij hoeft het niet per
se voor je aan te schaffen. Dat kon ook door je een vergoeding te geven en dat
je het zelf kan aanschaffen. Of door de spullen, die nu op kantoor ongebruikt
staan, om die aan te bieden dat je die thuis kan gebruiken. Maar ja,
wat belangrijk is, is dat je met elkaar in overleg gaat. Wat heb jij nodig
voor die werkplek om goed te kunnen werken?
-Ja. -Ja, wat ik niet wil vergeten is wat ook
echt wel minimaal daarbij hoort, is dat een werkgever er ook voor moet zorgen dat
jij als werknemer weet wat een goede inrichting van je werkplek thuis is.
Dus hij moet ook instructies aan je geven. Dat je weet hoe je het zelf kan inrichten.
-Dat moet echt goed geregeld zijn. -Voorlichting en instructie.
-Ja, precies. Heel goed. -We hebben het eigenlijk steeds maar over
de werkgever moet dit en de werkgever moet dat, en dan nog even overleg. Maar dan
komen we ook bij de werknemer. Wat mogen we van de werknemers verwachten?
Ja, daar maak je zeker ook iets van verwachten. Werknemers dragen ook zelf
een verantwoordelijkheid in het zorgen voor een gezonde werkplek. Nou, hoe doen
ze dat dan? Nou, door in ieder geval gebruik te maken van de faciliteiten die
-ze aangeboden krijgen. -Misschien is het interessant om anders een
paar vragen uit de chat te beantwoorden, want daar kwamen wel interessante vragen langs.
Heb je de chat voor je, Kees? Ja, ik heb wel de chat voor me, maar ik zie niet...
Ik zag bijvoorbeeld wel een vraag, mensen kunnen ook nu even een chatje sturen
dan lees ik dat. Ik zag iemand vragen: die twee uur beeldschermwerk, moet dat aaneen
of niet? Nou, volgens mij is het zo, als je twee uur per dag, per werkdag
achter het beeldscherm werkt of zit. Of dat nou aaneengesloten is of niet,
dan ben je voor de wet beeldschermwerker en gelden een aantal bepalingen. Misschien even
interessant om te melden, een klein beetje uit de oude doos, maar wel interessant.
Een jaar of 15 geleden hadden we veel arbo convenanten, en hadden we ook het arbo
convenant voor de Nederlandse banken. Toen was toch het uitgangspunt vijf à zes
uur per dag beeldschermwerk. Dat vond men ook wel lastig. Want zoals jullie het nu ook
in de enquête gezien hebben, als je op die vijf uur zou zitten, als je dat als
uitgangspunt neemt – moet je dan je werknemers om drie uur 's middags naar
huis sturen? Terwijl ze tot vijf uur aan het werk zijn. Zo hebben wij een onderzoek
gedaan waarbij we gekeken hebben naar de combinatie van kijken, tikken en klikken.
En hebben we een soort formule gemaakt, dus als je tikt een klikt, dan is dat
beeldschermtijd. En als je dan kijkt, en dat duurt nog 30 seconden, dan rekenen
we dat mee, omdat je dus niet als je aan je schermp zit, maar bijvoorbeeld met
je collega in gesprek bent, dat dat dan ook als beeldschemrtijd gerekend wordt.
Je kan daar natuurlijk een beetje flexibel naar kijken. Ondertussen kijk ik weer even
naar Marieke. Ben je online? Marieke antwoordt niet dus dat, dat was in ieder
geval een antwoord op uw vraag. Zijn er nog meer vragen? Ik zie geen chats
op dit moment. We hadden het net over verlichting van de werkplek. Maar hoe zit
het met even kijken? Hoe zit het met de verlichting? Is de werkgever verplicht
om iets met verlichting te doen? Nou ja, er is een soort uitgangspunt niet
je probeert 400 lux op de werkplek te krijgen, hè als lichtsterkte. Dus dat
heeft ook te maken met welke lampen je in je huis hebt. Persoonlijk vind ik altijd
indirecte verlichting het beste, dat je niet direct op de werkplek schijnt,
wat ook tot een weerkaatsen kan leiden, maar bijvoorbeeld via het plafond de zaak
aanlicht. En dan heb je ook nog hinderende flikkeringen
in je scherm. Dus als je lichtbron achter je zit, bijvoorbeeld je zit bij
een raam en de zon schijnt van achter. Dat is niet goed. Als je een hele sterke
lichtbron aan de voorkant hebt, dan krijg je tegenlicht. Dat is ook niet goed.
Dus dat zijn even wat uitgangspunten. Ik zie heel vaak staan "Marieke, we verstaan
je niet", maar daar wordt aan gewerkt. Even kijken, zadelkruk of dat een goede
ergonomische oplossing is? Ja, persoonlijk vind ik van wel. En waarom?
Omdat als je op een zadelkruk zit, dan kun je een actieve zithouding aannemen en je bekken
staat een beetje voor over gekanteld. Dat is een prima houding, dus ik ben
persoonlijk wel een fan van zadelkrukken. Dan wordt er gezegd, iemand vraagt,
Eddy van der Linden vraagt naar de grootte van het scherm. Ja, meestal wordt
uitgegaan van 24 inch, dus dat zijn ook wat uitgangspunten. Even kijken of we nog
meer, nou dat zijn wel de belangrijkste vragen, denk ik. We zullen ook de vragen
nog bekijken voor vervolg webinars en voor vervolgacties, dus ik denk dat we nu wel
weer kunnen naar de volgende dia. Ik kijk ook even naar de planning, het is
kwart voor. Dus we moeten ook een beetje naar afronding toe. Tenzij Marieke nog
in beeld is. Oh, je bent er weer! Je zat middenin antwoord vraag drie. Ja, ik weet
niet wat er gebeurde. weer ook middenin antwoord.
Misschien kun je even de top, drie of de top vijf nog even kort
samenvatten dat we toch daar ook een antwoord hebben. Ik ben er een paar
minuten uit geweest Kees dus ik weet niet..
We hadden het over die verantwoordelijkheid van de werknemer.
En nouja goed, dat het heel belangrijk is dat die zelf inderdaad ook
verantwoordelijkheid heeft. En dat die proactief daarin ook moet zijn. Ga
in gesprek met je werkgever als je je werkplek anders ingericht zou moeten
hebben of kijk samen naar de oplossing. Hoe het kan. Wat dan even binnenschiet
he, als je dat zo benoemt, kijk als je op je werk zit loopt er altijd wel ergens
een leidinggevende rond die even met jou in gesprek gaat of die jou ziet zitten,
maar als je thuis zit, dan ziet niemand je. Dan heb je geen toezicht, dus eigen
verantwoordelijkheid belangrijk. Hebben jullie daar nog ideeën bij, hoe je dat kan
-regelen? -Ja, dat klopt, juist omdat je thuis zit en
inderdaad minder zicht op je is, is het dus belangrijk dat je daar ook zelf pro
actief mee bezig bent. En wat je kan doen, ja, ik heb het net gezegd, maar ik weet
niet precies wanneer mijn geluid uitviel: je kan foto's maken van je werkplek en die
bijvoorbeeld sturen en dan of een arbocoach of arbodeskundige kan dat ook
bekijken en jouw voorzien van tips. Ja, nou dat is. Ik denk dat ik kijk even naar
naar de klok. We mogen wel een paar minuten uitlopen, want we hadden wat storing,
maar natuurlijk niet te veel. Dus ik wil je bedanken Marieke. Ik vond vooral die
stukjes wetgeving, dat even koppelen aan de thuis werkplek heel verhelderend.
Ik hoop dat de deelnemers dat ook zo ervaren hebben. 90% van de deelnemers is
nog aan boord, dus blijkbaar was het heel interessant wat je verteld hebt,
heel mooi. Dan vraag ik Bas naar de volgende dia te gaan. Ja, dan krijg je dus
de wrap up van wat hebben we gedaan? We hebben het verhaal van Heleen gehoord.
Ik vond het heel interessant dat er ook een soort NEA versie gedaan is die
gerelateerd is aan covid, en een aantal zaken vooral met beeldschermwerk, waar we nu
toch een beetje op focussen. Dat ging over fysieke belasting, maar nu even
in de tien vragen en met Marieke, even de focus op beeldschermenwerken – ik denk
toch echt dat het zitten het vele zitten naast alle zaken die we eigenlijk al weten
dat dat toch wel een belangrijke issue is, en gaat worden. Ik wil nog even een ander
onderzoek noemen, maar er is ook een vijfjaarlijks onderzoek, bij 35000
bedrijven in de hele EU. Daar hadden we in 1914, het ESINGER-3 onderzoek heet
dat, als u eens ESINGER-3 intikt in Google vindt u ook een soort rapportage
daarover. Die gaat u echt vinden, je hoeft niet te zoeken, die gaat u vinden. Als
je dan kijkt naar wat zijn nou de 25 risico's die het meest in het oog
springen? Ik heb dat rapport net nog bekeken in 2014 stond veel zitten er niet
in. In 2019 staat die op nummer drie, dus dat zegt wel iets over hoe we nu
met zitten bezig gaan. Ik ga zo nog iets vertellen over onderbelasting,
dus dat is een belangrijk issue. Vervolgens wil ik u nog even melden dat
u krijgt nog een dankmail. In die dankmail zit ook een link naar deze powerpoint.
Dus die kunt u nog terugkijken en er is ook een link naar het webinar. Plus
het woord link viel, heeft Bas heel goed in de volgende dia laten zien. Je kunt ook
doorklikken naar al deze informatiebronnen. Het is vooral
het Arboportaal, wat ook in die zin een beetje de spreekbuis van SZW is.
Maar het Arboportaal, ik kijk er zelf ook vaak. Heel praktisch is het daar, heel veel
nuttige zaken, die ook wat Marieke al zei wat zegt de wet, daar staat ook nog
een heel verhaal over. Dus je kunt daar heel veel vinden, dus ik ga nu niet
de linkjes langslopen. Daar moet u op uw gemak maar eens even naar kijken.
Dan vraag ik Bas weer even om naar de volgende dia te gaan. We hebben hem al
even aangekondigd, de campagne voorkomen fysieke belasting,
preventie beroepsziekten. Vanaf april komt er een nieuwe fase en dan komt er een deel
campagne over onderbelasting, daar is een netwerk voor. Kunt u zich ook bij
Aansluiten. Heeft natuurlijk veel relatie met beeldschermwerk, maar ook met andere
zaken. Er is een nieuwsbrief die kunt u volgen en ik zou zeggen: houd u vooral
het Arboportaal in de gaten, want daar kunt u aanlijnen op dit issue. Blijft
u ook aangehaakt bij SZW, want de komende periode zullen er meer acties ondernomen
worden op het gebied van fysieke belasting. Er zullen ook meer webinars
komen, dus ik hoop dat u dit nuttig vond, want SZW gaat hier zeker mee door.
Misschien dat we nog even naar de volgende Dia’s kunnen kijken. Tot slot. Ja, dus er
zijn heel veel tools. Ik ga er nu niet tot in detail op in, maar er is een toolbox,
er zijn webinars. De campagnes worden aangekondigd, u kunt online testen. Er is van
alles mogelijk, dus gaat u daar vooral kijken. En dan nog een dia, als het goed
is. Het programma gericht op fysieke belasting, kent een paar speerpunten:
communicatie, beleidsinterventies, de kennis en innovatie en instrument
ontwikkeling. Al die zaken kunt u daar vinden, ik hoop dat wij samen met SZW
en vanuit SZW u hiermee op weg geholpen hebben – en ik denk dat we daarmee nu
het webinar gaan afsluiten. Ik zie dat we zes minuten uitgelopen zijn. We
hadden precies zes minuten microfoon storing. Dus ik wil u allen ook, namens Hetty, Bas,
Heleen, Marieke en Nicole Gras van ministerie Sociale Zaken en mijzelf
hartelijk danken voor uw deelname en u een fijne avond wensen. Ik weet niet hoe
het gaat met de avondklok, maar vanavond kunt u in ieder geval nog een mooie
wandeling maken en het is ook mooi weer. Dan zit u niet, en dan hebben we ook daar
weer een goede aanpak. Dus ik dank u hartelijk en ik sluit hiermee het webinar
af. En ik wens u nog een prettige avond. Dank u wel!