STILTE
MARTEN VAN DER LAAN: Wat ik het meest opvallend vind...
...is dat waar in het begin die hele smart grids-wereld...
...nog een veelkoppig monster was, waar je aan alle kanten op onderzoek ging...
...en probeerde te snappen wat het was en wat je ermee kon...
...dat is in de loop van dit programma heel duidelijk gestroomlijnd.
En nu we zo langzamerhand aan het einde komen van dit programma...
...zie je dat je elk van die proeftuinen heel goed kunt 'pinpointen'...
...duidelijk kunt zien van: hé, die waren daarmee bezig...
...die hebben dat onderzocht...
...en dat ook eigenlijk het grote plaatje dat je hebt, is ontstaan in die periode.
JOHN POST: Een van de bijkomende effecten van de proeftuinen...
...is dat we zien dat ICT en de component data...
...een steeds belangrijker rol gaan spelen.
Dat betreft open technologieën die voor iedereen beschikbaar komen.
En dat betekent weer dat iedereen die verstand van data heeft...
...iedereen die verstand van correlaties heeft...
...iedereen die verstand van algoritmes heeft...
...z'n entree op de energiemarkt kan maken.
ANNELIES HUYGEN: Wat je ziet in de elektriciteitssector...
...ik ben er zelf vijftien jaar geleden op gepromoveerd...
...was dat het een heel gesloten sector was...
...van mensen die voor iedereen regelden hoe de sector in elkaar zat...
...en wat ze moesten gebruiken.
Dat ging ook heel erg goed, want dat paste bij die sector van die tijd...
...en we hadden in Nederland ook een hele goeie voorziening.
Maar nu we gaan verduurzamen en we nieuwe technieken hebben...
...moeten we het op een heel andere manier gaan doen...
...en moeten mensen zelf en bedrijven zelf, lokaal...
...gaan werken aan een flexibele, duurzame voorziening.
De belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst liggen besloten...
...in het samengaan van ICT en energiewereld.
In de eerste plaats moeten die twee werelden elkaar leren begrijpen...
...ze moeten dezelfde taal kunnen spreken.
In de tweede plaats moeten ze elkaars visie respecteren.
Waar energiebedrijven nog steeds denken in termen van point-to-point-oplossingen...
...denkt de ICT-wereld in termen van infrastructuren.
En een derde punt, en dat is echt, denk ik, van cruciaal belang...
...de energiewereld zal moeten leren denken in termen van diensten...
...en niet meer in termen van producten.
Voor alle deelnemende bedrijven geldt dat ze bezig zijn met nieuwe technieken...
...die heel erg nodig zijn in een verduurzaamde energievoorziening.
Dus nu wordt het heel belangrijk...
...dat ze die technieken echt kunnen toepassen in proeftuinen.
Het is ontzettend belangrijk...
...dat wet- en regelgeving daar de mogelijkheid toe biedt...
...en dan lopen zij voorop in deze vernieuwingen...
...en kunnen die te gelde maken.
Ik zit te denken aan bijvoorbeeld die gelijkstroomnetten...
...aan de energiebesparingsdiensten...
...het samen collectief inrichten van voorzieningen.
Aan de andere kant zien we ook dat de waarden...
...die heel veel proeftuinen voorspiegelen, de waarde van flexibiliteit...
...dat die op dit moment in het hier en nu nog niet te materialiseren is...
...en dat je dus de condities moet scheppen om dat voor elkaar te krijgen.