Goedemiddag.
En laat ik beginnen met het nieuws vanochtend...
over de gruwelijke gebeurtenissen in het Nieuw-Zeelandse Christchurch.
Een weerzinwekkende daad van iemand die verblind is door intolerantie, door vreemdelingenhaat.
Het is echt onbegrijpelijk als je probeert dat te realiseren, dat mensen die op vreedzame wijze hun geloof belijden,
dat die op zo’n brute wijze worden vermoord.
Deze aanslag slaat diepe wonden in de Nieuw-Zeelandse samenleving.
Nederland leeft intens mee, ook uiteraard met de slachtoffers, met de nabestaanden.
Wij staan naast de Nieuw-Zeelanders in een van hun donkerste dagen.
Ik heb condoleances overgebracht aan mijn Nieuw-Zeelandse collega Jacinda Ardern.
De banden tussen onze beide landen zijn hecht en die gaan eeuwen terug.
Zelfs de naam van het land laat de relatie zien tussen Nederland en Nieuw-Zeeland.
De oorsprong van dat land, daar heeft Nederland ook een betekenis in gehad en, nogmaals,
in al die eeuwen is die band zeer en zeer hecht gebleven.
Dus wij, hoe ver ook weg, wij leven zeer mee.
Het is onbekend of er ook Nederlandse slachtoffers zijn te betreuren.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken houdt uiteraard de vinger aan de pols.
En verder zijn de Nederlandse veiligheidsdiensten alert op mogelijke veiligheidsrisico’s.
U weet: honderd procent garantie dat zoiets in Nederland niet zal gebeuren, kunnen wij nooit geven.
Maar ik kan u wel zeggen, en ik mag dat ook af en toe van dichtbij zien,
dat alle mensen in Nederland die daar aan werken, en dat zijn vele duizenden en duizenden mensen,
dat die dag en nacht bezig zijn om al het denkbare te doen,
zichtbaar en onzichtbaar, om ons land veilig te houden.
Vanmorgen voor de ministerraad een gesprek op het Catshuis met Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad,
over de Europese Raad van volgende week.
Uiteraard hebben we gesproken over de onderwerpen China, handel, klimaat,
maar uiteraard het gesprek vooral gefocust op Brexit.
Nou ja, ik heb niet veel toe te voegen aan wat ik er gisteren over gezegd heb,
maar we hebben deze week de ontwikkelingen in Groot-Brittannië gezien.
Het is nu wachten op een formeel verzoek van Britse zijde om verlenging te krijgen van de artikel 50-procedure.
Wij hebben steeds gezegd: daar willen we welwillend naar kijken,
maar dan is het wel belangrijk dat dat een verzoek is wat beredeneerd wordt gedaan.
Met andere woorden: wat is dan het doel?
Dat we niet nog eens een keer eindeloos blijven ronddraaien in dezelfde rondjes.
En sowieso geldt dat een onderhandeling opnieuw over wat er nu op tafel ligt niet aan de orde is.
De rode lijnen getrokken door Groot-Brittannië zijn duidelijk.
Dit is binnen die rode lijnen de enige deal denkbaar.
Niet omdat wij star zijn, maar omdat dit gewoon technisch gesproken, puur technisch, juridisch gesproken,
het enige is wat je kunt doen als je geen harde grens wilt op het Ierse eiland.
En dat willen we allebei niet. Noch het VK, noch de Europese Unie.
Uiteraard bereiden we ons ook voor op een no-deal-scenario,
ook al omdat de motie van gisteravond en van de afgelopen dagen dat er geen no-deal-situatie mag ontstaan,
die is niet juridisch bindend en die is ook maar zoveel waard...
als er ook vervolgstappen worden gezet voor 29 maart.
Dus wij moeten ons blijven voorbereiden op een no-deal-Brexit.
En we zorgen er dan voor dat de schade voor Nederland, voor Nederlanders,
ook voor Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk,
dat die in zo’n geval zo klein mogelijk blijven, maar schade zal er zijn.
Die is er nu al in de relatie en ook in de economie van Engeland zelf.
Dit is wat je krijgt als zo’n besluit – wat ik echt onverantwoord vind – wordt genomen...
en dan ook wordt uitgevoerd op een manier...
dat het na 2,5 jaar nog niet lukt om tot een fatsoenlijke afronding te komen.
Goed. Volgende week donderdag en vrijdag dus de Europese Raad in Brussel.
Dat betekent dat Hugo de Jonge hier zal staan.
Hij zal dan de honneurs waarnemen bij de wekelijkse persconferentie.
En uiteraard daarvoor, woensdag, de verkiezingen.
En misschien mag ik hier, de laatste keer dat ik ook formeel tegenover de pers sta – althans,
niet voorzien tussen nu en de verkiezingen, behalve in verkiezingsdebatten,
maar ook als premier nog een keer zeg tegen Nederland:
het blijft bijzonder onderdeel te zijn van een deel van de wereld waar vrije verkiezingen zijn.
Waar niet iemand in Den Haag beslist hoe het land bestuurd wordt, maar we dat met 17 miljoen mensen doen.
Dus mijn oproep is: ga stemmen. Het gaat ergens over.
Provincies. Waterschappen. Maak gebruik van het democratisch recht.
Wij bepalen met z’n allen hoe dit land bestuurd wordt,
ook op het niveau van de provincies en de waterschappen.