GESPREKSLEIDER: Dames en heren, goedemiddag, dank voor uw komst.
De heer Plasterk, minister Plasterk van Koninkrijksrelaties...
...zal u een korte update geven van de situatie op de eilanden.
MINISTER PLASTERK: Ja, allereerst, euh, treurig nieuws...
...dat er inmiddels twee doden zijn gerapporteerd, zijn bevestigd.
Waarvan er één overigens naar verluidt een natuurlijke dood is gestorven...
...tijdens de orkaan.
Er zijn 43 gewonden van wie 11 ernstig.
Euh, vanochtend in de ministeriële commissie...
...is er heel nadrukkelijk en heel specifiek aandacht geweest voor dialysepatiënten...
...die, zoals u weet, vergiftigen als ze niet gedialyseerd worden.
Daar zijn er 65 van op Sint Maarten, die zijn allemaal inmiddels in beeld.
De meest acute 15 daarvan vliegen vanavond met een Dash van de Kustwacht...
...naar Aruba en worden daar gedialyseerd.
De andere 50 gaan morgenochtend met een Hercules...
...en zullen daar dan ook zo spoedig mogelijk gedialyseerd worden.
Ik heb vandaag, vanmiddag...
...opnieuw met de minister-president van Sint Maarten telefonisch contact gehad.
Euh, de situatie besproken.
Om te beginnen van belang om te melden, is dat hij de vraag om hulp heeft verlengd...
...en dat we ook met mekaar hebben besproken dat het goed is...
...om een verzoek, een nader verzoek om hulp, de komende dagen...
...gezamenlijk in te richten.
En we hebben afgesproken...
...overigens met de nog steeds beperkte communicatie die er is...
...om dat gezamenlijk te gaan doen.
Ik zei u al: Er is nauwelijks communicatie op het eiland mogelijk...
...maar hij meldde mij dat hij gister wel een radio-uitzending heeft kunnen doen...
...waarin hij de bevolking ook heeft opgeroepen om rust te bewaren.
En dat is niet voor niets, want hij maakt zich zorgen om de openbare orde.
Hij meldde daarover overigens dat die, in zijn woorden, aan het verbeteren is...
...maar het heeft dus inderdaad nog steeds alle aandacht nodig.
Het heeft overigens ook, voeg ik er aan toe...
...alle aandacht van de Nederlandse militairen...
...die ook zichtbaar aanwezig zijn op belangrijke punten op het eiland...
...om daaraan bij te dragen.
Ik heb vanmiddag de gevolmachtigd minister Doran gesproken.
Zij is bij mij op bezoek geweest, we hebben mekaar uitgebreid gesproken.
Overigens bevestigd, ook de ervaring die velen van ons hebben...
...is dat het nauwelijks mogelijk is om contact met het eiland te hebben...
...via reguliere middelen, dus het was goed om mekaar ook even...
...van alle kanten bij te praten.
Euh, ten slotte, u heeft inmiddels al gehoord...
...dat de koning zondag naar Curaçao zal vliegen.
We zullen daar om te beginnen het commandocentrum bezoeken...
...en dan, als het verantwoord kan natuurlijk, ook naar de Bovenwinden gaan...
...om daar ter plekke de situatie in ogenschouw te nemen.
Maar dat is afhankelijk, allereerst natuurlijk van de storm dan wel orkaan...
...die er morgen nog aankomt, en de situatie die daarna bestaat.
We zullen dat natuurlijk door de professionals laten beoordelen...
...of en wanneer er dan naar de Bovenwinden gevlogen kan worden.
Maar dat is wel de bedoeling.
Dat is eigenlijk de stand van zaken op dit moment.
GESPREKSLEIDER: Oké, nog wat vragen?
JOURNALIST: Meneer Plasterk, functioneert het bestuur op Sint Maarten nog...
...of heeft Defensie het eigenlijk daar en daarmee ook Nederland...
...het eigenlijk nu overgenomen?
Het bestuur van Sint Maarten, en ik heb u dat gisteren gezegd...
...en dat is nog steeds de stand van zaken, functioneert moeizaam...
...omdat er nauwelijks communicatie is.
Alles begint natuurlijk toch met het bereiken van de mensen...
...met wie je dat bestuur vormt.
Dus de, euh, minister-president kan kantoor houden in het kantoor van de gouverneur...
...en heeft daar dan soms via inderdaad een Nederlandse militaire lijn...
...satellietverbinding, maar dat is het zo'n beetje.
Dus het is zeer beperkt op dit moment.
GESPREKSLEIDER: Andere vraag.
JOURNALIST: Meneer Plasterk, ik begrijp wel de gevoeligheden over die vraag van...
...heeft Nederland het bestuur overgenomen op Sint Maarten...
...omdat dat natuurlijk met alle geschiedenis een moeizaam punt is.
Tegelijkertijd krijg ik een beetje het gevoel...
...dat het kabinet in een soort woordenspel gevangen zit van dialoog en bijpraten...
...en contact houden, terwijl het toch gewoon het Nederlandse kabinet is...
...dat nu de beslissingen neemt, dat militairen uitzendt...
...en dat alle maatregelen neemt over noodhulp.
En dat betekent toch dat Nederland nu het effectieve gezag op Sint Maarten voert?
De noodhulp die nu wordt verleend, die wordt gedaan...
...op verzoek van de regering van Sint Maarten.
Dat verzoek was al gekomen voor de orkaan er feitelijk was.
Zoals ik u net heb gemeld, is door de minister-president dat verzoek nu verlengd.
En overigens nog los daarvan heeft ook de procureur-generaal natuurlijk...
...een eigen mandaat met betrekking tot het handhaven van de openbare orde...
...bestrijden van misdaad en in die kaders wordt er geacteerd.
GESPREKSLEIDER: Andere vraag?
JOURNALIST: Ja, hoe gaat het verder?
Ik snap dat alles nu gericht is op noodhulp...
...maar er zal toch over niet al te lange termijn een plan moeten komen...
...voor schade repareren en wederopbouw.
Waar ligt dan precies het initiatief, ligt dat ook bij Nederland of bij Sint Maarten?
Of hoe moet ik dat voor me zien?
Ik begrijp de vraag, maar ik focus me op dit moment echt volledig op de noodhulp.
Het is, ook gezien de moeizame communicatie...
...waar we zojuist over spraken, is het eigenlijk niet mogelijk...
...en niet verstandig en niet verantwoord om vooruit te lopen op dingen...
...die misschien de komende weken op enig moment aan de orde zullen komen.
Dus we beperken ons nu echt... Ik begrijp uw vraag...
...maar we beperken ons echt tot de noodhulp.
JOURNALIST: En mensen die iets willen doen?
Dat hoor je nu ook veel, mensen willen goederen geven en dan wordt er gezegd...
...nee, doe dat maar niet, geef maar gewoon geld op dat gironummer.
Of mensen willen er zelfs lijfelijk naartoe zodra het kan, om te helpen.
Wat is daarbij het advies?
Mijn suggestie zou inderdaad zijn om het Rode Kruis, het hulpnummer...
...om daar aandacht aan te besteden, en te geven als men dat wil doen.
Dat zouden we zeer op prijs stellen.
En verder voor wat betreft het daarnaartoe brengen van mensen die willen helpen...
...dat laten we nu toch echt aan de professionals.
En de beperkende factor op dit moment is de toegang...
...en vervolgens ook het voor mensen ter plekke actief kunnen zijn...
...euh, en dat laten we nu eerst aan de professionals over.
GESPREKSLEIDER: Vooraan.
JOURNALIST: U zegt: Ik heb gesproken met de premier.
Dat is nu de tweede keer dat u met hem gesproken heeft.
Wat heeft u nou precies met hem gewisseld?
Want ik neem aan dat dat niet alleen over de openbare orde ging?
De openbare orde is voor hem een groot punt van zorg...
...maar hij heeft gisteren ook al gezegd dat mensen hun huizen kwijt zijn...
...en dat het natuurlijk een belangrijk punt van de aandacht zal worden...
...om daar vervangende ruimte voor te bieden.
Hij heeft er aandacht voor gevraagd dat de shelters...
...waar mensen tijdens de storm zaten, geen verblijfplaatsen zijn.
Dat zijn kerken of andere gebouwen...
...maar daar kun je niet met een gezin, met vele gezinnen wonen.
Maar goed, alles hangt nu eerst af van ernaartoe kunnen, toegang hebben.
Euh, en dat is het stadium waarin we nu zitten.
Daar hebben we uitgebreid over gesproken en hij heeft dat gevoel van urgentie...
...ook volledig overgedragen, dat hij zich daar zorgen over maakt.
We hebben ook uitgebreid gesproken over het feit dat wanneer de waterleiding...
...zes weken niet zou functioneren, dat is zijn taxatie...
...omdat de tanks ook kapot zijn, dat dat toch een aanslag op de hygiëne...
...en daarmee ook op de volksgezondheid zou kunnen opleveren.
GESPREKSLEIDER: Tot slot nog een laatste vraag?
JOURNALIST: Euh, u zegt: Ja, er zijn nu drie shelters op dit moment.
Is dat genoeg?
Want ja, mensen zijn natuurlijk... Huizen zijn kapot, er komt een nieuwe orkaan aan.
Zijn drie shelters genoeg of...
Waar moeten de mensen die geen huis hebben, op dit moment schuilen?
Op het punt van die orkaan morgenochtend: we weten dus niet zeker...
...of dat een sterke storm wordt of een orkaan.
Ik laat dat nu maar even in het midden.
De beelden variëren nog een beetje.
Ik zou iedereen aanraden om gewoon te luisteren naar de berichten...
...voor zover ze beschikbaar zijn, van de lokale autoriteiten...
...en hoe dan ook om binnen te blijven morgen en daar geen risico's mee te nemen.
Die shelters zijn daarvoor beschikbaar en zijn op zichzelf...
...die waren voor die eerdere orkaan, toen hebben ze ook goed gefunctioneerd.
GESPREKSLEIDER: Hier achteraan.
JOURNALIST: Als we het hebben...
...over het functioneren van de autoriteiten ter plaatse.
In hoeverre heeft de minister-president van Sint Maarten daar zelf contact...
...met de rest van zijn kabinet, of met de leiding van de politie of de brandweer?
Niet in hoge mate, dus dat punt heb ik eerder ook gemaakt.
Dus de mobiele telefonie werkt niet, het internet werkt niet...
...en de satelliettelefoons werken zeer beperkt.
Dus dat contact, dat moet allemaal in persoon...
...en ja, dat maakt het natuurlijk buitengewoon lastig.
JOURNALIST: Coördineren Nederlandse militairen bijvoorbeeld die communicatie?
Want die hebben natuurlijk wel iets meer apparatuur daar ter plaatse ook?
De meeste communicatie ter plekke is via de politielijn en de militaire lijn...
...maar die wordt gebruikt voor het verlenen van humanitaire hulp.
Dat is nu de stand.
GESPREKSLEIDER: Oké, nog een vraag hier.
JOURNALIST: Meneer Plasterk, ik had nog een vraag over de slachtoffers.
Kunt u wat zeggen over de nationaliteiten?
Zijn het allemaal Nederlanders?
PLASTERK: Ik heb geen andere informatie dan diegene die ik nu net heb gegeven.
Dus twee dodelijke slachtoffers, 43 gewonden van wie 11 ernstig.
En ik heb geen informatie over nationaliteiten.
GESPREKSLEIDER: Vooraan.
JOURNALIST: Er is militaire bijstand en ook andere noodhulp...
...maar zijn er ook technische specialisten beschikbaar om bijvoorbeeld te helpen...
...bij het herstellen van de communicatiemogelijkheden?
Ja, maar ik heb daar geen details over.
Dus het is evident, en dat was ook de eerste vraag...
...die de minister-president gister stelde: We hebben gebrek aan communicatie.
Dat heb ik u toen ook gemeld.
En natuurlijk is dat een van de dingen die opgelost moeten worden.
JOURNALIST: Staan er technici vanuit Nederland klaar?
Er zijn mensen bij de Nederlandse Defensie die er alle verstand van hebben, ja.
GESPREKSLEIDER: Oké, nog vragen hier?
JOURNALIST: Meneer Plasterk, we begrepen van Defensie...
...dat zeventig procent van de infrastructuur op Sint Maarten verwoest is.
Heeft u enig idee hoeveel mensen afhankelijk zijn...
...van, euh, noodhulp op dit moment?
Of is dat gewoon iedereen?
Uiteindelijk natuurlijk, als het maar lang genoeg duurt, iedereen.
Er zijn wel veel mensen die van tevoren water en voedsel hebben ingeslagen.
Dat was ook... Daar waren ze ook toe opgeroepen...
...dus een deel van de mensen, die redden het nu nog.
Maar dat deel neemt op een gegeven moment natuurlijk af...
...en daarom is het ook goed nieuws dat de kanalen nu weer geopend zijn...
...in ieder geval voor de militairen en om noodhulp te verstrekken.
Overigens, daar hebben we het nu in dit stadium nog niet over...
...maar we hebben het natuurlijk over een eiland...
...dat voor het grootste deel leeft van toerisme.
Dus van de toegang van andere mensen.
En elke dag dat dat niet verder komt, is natuurlijk een dag zonder inkomen.
Dus nogmaals, dat is zorg nummer twee...
...maar dat is wel een zeer serieuze zorg ook.
JOURNALIST: De minister-president heeft u verteld dat hij verwacht...
...dat zes weken lang de watervoorziening niet zal werken.
Heeft hij ook een inschatting gemaakt van hoelang hij denkt afhankelijk te zijn...
...van noodhulp, voordat er iets van een luchtbrug...
...of de normale economische gang van zaken weer kan plaatsvinden?
Nee, dat heeft hij niet, en ik denk eerlijk gezegd...
...dat dat ook koffiedik kijken zou zijn om nu daar een termijn op te plakken.
JOURNALIST: Er is ook geen enkele indicatie...
...van wanneer gewone economische vaartuigen binnen kunnen of...
Nee, onze horizon is dat we nu eerst hopen dat het morgen met die orkaan José...
...geen nieuwe schade oplevert, en dan moeten we opnieuw kijken...
...waar we staan en het van daar stap voor stap nu gaan doen.
Het is echt stap voor stap.
JOURNALIST: Heeft hij u de indruk gegeven dat hij in controle is...
...over de situatie op Sint Maarten, voor zover het mogelijk is?
Hij heeft nadrukkelijk gezegd dat controle eigenlijk buitengewoon moeilijk is...
...op dit moment door het gebrek aan communicatie.
GESPREKSLEIDER: Goed, ik kijk nog even rond.
Geen afsluitende vragen meer?
Dan dank ik u voor uw komst.
Goedenavond.